لِلَّذِينَ آمَنُوا اتَّبِعُوا سَبِيلَنا وَ لْنَحْمِلْ خَطاياكُمْ ؛
مشركان قريش به مؤمنان گفتند : چگونه شما از محمّد صلّى اللّه عليه و آله پيروى مىكنيد و آزارهاى فراوانى را به خاطر او بر دوش مىكشيد ؟
او را رها كنيد و به دين ما بازگرديد و اگر از عذاب خدا پس از مرگ مىترسيد ، چنانكه محمّد صلّى اللّه عليه و آله شما را ترسانيده است ، ما از جانب شما اين عذاب را بر دوش مىگيريم .
كافران قريش اين سخن را گفتند و منظورشان اين بود كه قيامت خرافات است [ و واقعيت ندارد ] .
وَ ما هُمْ بِحامِلِينَ مِنْ خَطاياهُمْ مِنْ شَيْءٍ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ .
اينان دروغ مىگويند ؛ زيرا هركس برطبق كارهاى خودش كيفر داده مىشود و بار گناه ديگرى را بر دوش نمىكشد و دربارهء آن ، مورد بازجويى قرار نمىگيرد : « بگو : اگر ما مرتكب جرمى شويم ، شما را بازخواست نمىكنند و اگر شما مرتكب كارى زشت گرديد ، ما را بازخواست نخواهند كرد » . « 1 »
وَ لَيَحْمِلُنَّ أَثْقالَهُمْ وَ أَثْقالًا مَعَ أَثْقالِهِمْ .
هركس ديگرى را گمراه كند ، هم بار گناه خود را برداشته و هم بار گناه كسى را كه به وسيلهء او گمراه شده ؛ زيرا وى گمراهى را به وجود آورده و به آن دامن زده است . امّا كسى كه از گمراهكننده پيروى كند ، بار گناه خود را بهطور كامل بر دوش گرفته است و چيزى از اينبار كاسته نمىشود ؛ زيرا او با بدخواهى به دعوت گمراهى پاسخ مثبت داده است ؛ به بيانى ديگر : فرد گمراهكننده دو مجازات دارد : يكى به خاطر گمراه بودن و ديگرى بر اثر گمراه كردن و انسان پيرو ، يك مجازات دارد كه بر اثر گمراه شدن از روى اختيار ، سزاوار آن شده است .
وَ لَيُسْئَلُنَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَمَّا كانُوا يَفْتَرُونَ .
اينان بايد در روز قيامت مورد بازخواست قرار گيرند كه چرا ادّعاى شريك براى خدا كردهاند ، چرا به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله گفتند : او جادوگر است و چرا به مؤمنان گفتند : از دين ما پيروى كنيد و ما بار گناهان شما را بر دوش مىگيريم و . . . .
وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً إِلى قَوْمِهِ فَلَبِثَ فِيهِمْ أَلْفَ سَنَةٍ إِلَّا خَمْسِينَ عاماً فَأَخَذَهُمُ الطُّوفانُ
هامش
( 1 ) . سبأ ( 34 ) آيهء 25 .