تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 780

مساهمون:

ص٧٨٠
دو كلمه است نظير « لا شكّ » . در تفسير آيهء 22 از سورهء هود در اين‌باره سخن گفته شد .

تفسير

وَ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لا يَخْلُقُونَ شَيْئاً وَ هُمْ يُخْلَقُونَ .
پيش‌تر دربارهء شرك و جدال با مشركان در چندين آيه ، سخن گفته شد . پس از آن‌كه خداى سبحان انواع نعمت‌ها بر بندگانش را برشمرد ، اكنون با اين آيات و آيات بعدى ، به كسانى اشاره مىكند كه به خدا و نعمت‌هاى او كافر شده و چيزهايى را در آفرينش ، شريك او قرار داده‌اند . او در كمال سادگى و با رساترين دليل به آنان مىگويد : خدايى كه مورد پرستش قرار مىگيرد ، بايد آفريننده باشد ، نه آفريده شده و نيز از شرايط معبود آن است كه زنده باشد ، نه بىجان ، در حالى كه معبود شما بىجان است و اثرى از زنده بودن در آن وجود ندارد .
وَ ما يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ .
معناى اين جمله از راه دو پرسش زير و پاسخ آنها روشن مىشود : پرسش اوّل : واو يشعرون و يبعثون براى عاقل به كار مىروند ، در حالى كه مشركان بت‌ها را مىپرستيدند . بنابراين ، چگونه ضمير عاقل براى غيرعاقل به كار رفته و همانند آن است ضمير « هم » در آيهء پيشين ؟ پاسخ : اين به كار رفتن ، برطبق باور مشركان آمده ؛ زيرا آنان باور داشتند كه بت‌ها خردمند هستند و درك مىكنند و اين قبيل به كار رفتن و امثال آن ، چه زيانى دارند ، مادام كه مسئله ، مسئلهء واژه‌ها و عبارت‌هاست . پرسش دوم : بت‌ها زنده نمىشوند ، پس چگونه خداوند فرموده است : « و ندانند كه چه وقت دوباره زنده مىشوند » ؟ برخى از مفسران پاسخ داده‌اند : ضمير « يشعرون » به بت‌ها برمىگردد و ضمير « يبعثون » به مشركان ، بنابراين ، معناى سخن خدا اين‌چنين مىباشد : بت‌ها نمىدانند