1 .
أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ .
مراد از اين شخص حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و إله و مراد از دليل روشن او از سوى خدا ، قرآن است .
2 .
وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ .
طبرى ، رازى ، ابو حيّان اندلسى و ديگر مفسّران گفتهاند :
« مفسران دربارهء اين گواه كه به رسالت محمّد صلّى اللّه عليه و إله گواهى مىدهد اختلافنظر دارند .
يكى مىگويد : مراد از اين گواه ، جبرئيل است . دومى مىگويد : زبان محمّد صلّى اللّه عليه و إله است .
سومى ، مىگويد : على بن ابى طالب عليه السّلام است . كسانى كه نظريه سوم را گفتهاند ، به حديثى كه بخارى آن را در جزء پنجم از صحيح خود روايت كرده ، استدلال نمودهاند .
آن روايت اين است : « پيامبر صلّى اللّه عليه و إله به على عليه السّلام گفت : تو از منى و من از تو و عمر گفت :
پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله از دنيا رفت ، در حالى كه از على خشنود بود » .
3 .
وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتابُ مُوسى إِماماً وَ رَحْمَةً ؛
پيش از قرآن ، تورات به آمدن محمّد صلّى اللّه عليه و إله و نبوّت او مژده داد . تورات كتابى است كه خدا آن را بر موسى عليه السّلام فروفرستاد و پيشوايى است كه در امور دينى بدان اقتدا مىشود و نيز رحمتى است براى كسى كه پيش از تحريف بدان عمل كرد .
أُولئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ .
ضمير « به » ، به محمّد صلّى اللّه عليه و إله برمىگردد و « اولئك » اشاره است به كسانى كه از دلايل و براهين حق نظير قرآن و كتاب موسى آنگونه كه بر او نازل شده ، پيروى مىكنند و اين گروه ، آشكارا در آيه نام برده نشدهاند ، لكن ويژگىهاى آنها آمده است .
وَ مَنْ يَكْفُرْ بِهِ مِنَ الْأَحْزابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهُ .
مراد از احزاب كسانى هستند كه در دشمنى و جنگ با پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله همداستان شدند . شيخ مراغى ، صاحب تفسير المنار ، گفته است :
مقاتل مىگويد : مراد از احزاب ، بنى اميّه ، بنى مغيرة بن عبد اللّه مخزومى و آل طلحة بن عبد اللّه و ديگر يهوديان و نصرانيانى هستند كه همراه آنان بودند .
فَلا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ .
« مرية » يعنى شك و ترديد . ضمير « منه »