سؤال : خدا در اين آيه فرموده است : « به مؤمنان رئوف و دلسوز است » و در سورهء انبياء گفته است : « نفرستاديم تو را ، جز اينكه خواستيم براى جهانيان رحمتى ارزانى داريم » ؛ يعنى هم براى مؤمنان و هم براى ديگران . بنابراين ، چگونه مىتوان ميان اين دو آيه جمع كرد ؟
پاسخ : مراد از آيه :
« وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ »
آن است كه دين محمّد صلّى اللّه عليه و إله دين انسانيت و آيين او رحمت براى تمام مردم است و اگر آنها از آن پيروى و بدان عمل كنند ، زمين پر از نيكى و عدالت مىشود . امّا آيهء
« بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ »
بدين معناست كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نسبت به كسى كه ايمان بياورد و ديگران را آزار ندهد ، سخت مهربان و دلسوز است ، امّا كسى كه به مؤمنان تجاوز كند و يكى از حقوق آنها را پامال سازد ، او با شدّت و بىرحمى با او برخورد مىكند ، چنانكه با باطل و تباهى رفتار مىنمايد و در اينباره ، با او هيچگونه سازش و دلسوزى ندارد و معناى دين انسانيت و رحمت نيز همين است . از اينرو ، خداوند از دلسوزى در اجراى حدود الهى نسبت به مجرمان نهى كرده و فرموده است : « هركدام از آن دو را يكصد تازيانه بزنيد . مباد كه در حكم خدا نسبت به آن دو ، دستخوش ترحّم گرديد . . . » . « 1 »
ابن عربى در جزء چهارم از الفتوحات المكّيه مىگويد :
مراد از مؤمنان ، كسانى هستند كه به حق و باطل ايمان آوردهاند ، نه تنها اشخاصى كه به حق ايمان آوردهاند .
اين سخن او ، از شطحيات صوفيانه است .
فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ .
وظيفهء پيامبر ، تنها ابلاغ است و بس . بنابراين ، هركس هدايت شود ، به نفع خود اوست و هركس گمراه شود ، به زيان خودش مىباشد . پيامبر صلّى اللّه عليه و إله يقين داشت كه خدا او را بسنده است و با يارى و عنايت خود ، وى را نيرومند خواهد كرد ؛ زيرا پيامبر صلّى اللّه عليه و إله تنها به
هامش
( 1 ) . نور ( 24 ) آيهء 2 .