« عزيز » . « حريص » ، « رؤوف » و « رحيم » ، همگى همانند « عزيز » صفت مىباشند .
« بالمؤمنين » متعلق به « رؤوف » . « حسبى » به معناى « كافينى » مبتدا و لفظ جلاله فاعل و جانشين خبر و نيز جايز است كه « حسبى » خبر مقدّم و « اللّه » مبتداى مؤخّر باشد .
تفسير
لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ .
اين خطاب ، متوجّه هرانسانى است كه در جستجوى حقيقت و راهيابى به سوى آن باشد . مراد از رسول ، محمّد بن عبد اللّه صلّى اللّه عليه و إله است كه خدا او را براى همهء انسانها برانگيخت ، تا آنان را از نادانى و گمراهى برهاند و به راه حقّ و خير ، رهنمودشان كند . بر پويندگان حقّ و خير است كه با آگاهى و بى طرفى به سيرهء محمّد صلّى اللّه عليه و إله و سنّت و كتاب او كه از نزد خدا آمده است ، بنگرند ؛ چرا كه صدها ميليون انسان در گذشته و حال ، به او ايمان آوردند و در ميان آنها دانشمندان و فيلسوفانى هستند كه دين پدران و پدربزرگان خود را رها كردند و به اسلام گرويدند ؛ زيرا عقل و دل آنها به وسيلهء اين دين آرام گرفت و نيز پيامبر آن را به گونهاى ديدند كه خداوند او را توصيف كرده است :
عَزِيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ ؛
او پيامبرى است كه هرگاه موجودى در روى زمين ، حتّى اگر حيوانى باشد ، دچار سختى شود ، بر او گران تمام مىشود . او شيفتهء هدايت و سعادت و اصلاح امور تمام مردم است . مهربانى و دلسوزى اين پيامبر ، شامل حال همهء انسانها مىشود : « نفرستاديم تو را ، جز اينكه خواستيم براى جهانيان رحمتى ارزانى داريم » . « 1 » در حديثى از آن حضرت آمده است :
« من رحمتى هديه شدهام . . . خداوند رحمكنندگان را مشمول رحمت خود قرار مىدهد . . . به كسانى كه در زمين هستند رحم كنيد ، تا كسى كه در آسمان است به شما رحم كند » .
هامش
( 1 ) . انبياء ( 21 ) آيهء 107 .