تفسير
وَ قَطَّعْناهُمْ فِي الْأَرْضِ أُمَماً .
خداوند بنى اسرائيل را در زمين به گروهها و دستههاى پراكنده تقسيم كرد كه نه ميهنى دارند كه آنها را گرد آورد و نه دولتى دارند كه از آنان نگهدارى كند . صهيونيزم كوشيد كه براى آنان دولتى به وسعت نيل تا فرات ، از طريق دزدى دريايى و ترور برپا كند و چنين پنداشت كه تجاوز اسرائيل تمام خواستههايش را برآورده مىسازد غافل از اينكه اسرائيل بر روى مينها برپا شده و حوادث يكى پس از ديگرى رخ مىدهد و نيز سرنوشت مردم تنها به دست خداست و نه به دست صهيونيزم و استعمار .
مِنْهُمُ الصَّالِحُونَ وَ مِنْهُمْ دُونَ ذلِكَ .
چنين برمىآيد كه مراد از صلاح در اينجا ايمان و مقصود از
« دُونَ ذلِكَ »
كافران است ؛ نظير اين آيه است ، آيهء 159 از همين سوره كه پيشتر بيان شد .
وَ بَلَوْناهُمْ بِالْحَسَناتِ وَ السَّيِّئاتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ .
مقصود از « حسنات » ، تندرستى و آسايش و مراد از « سيئات » ، ضدّ اين دو است . هدف از آزمودن آنان گاهى با نعمت و گاهى با سختى ، اين است كه آنها هدايت شوند و به سوى آفريدگارشان برگردند .
فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هذَا الْأَدْنى وَ يَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنا وَ إِنْ يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مِثْلُهُ يَأْخُذُوهُ .
مراد از
« عَرَضَ هذَا الْأَدْنى »
مال حرام است ؛ نظير ربا و رشوه . خداوند پس از آنكه يادآور شد : در دوران موسى عليه السّلام گروهى از بنى اسرائيل نيكوكار و گروهى بدكار بودند ، اكنون مىگويد : اين دو گروه ، نسلى را بر جاى گذاشتند كه حلال و حرام تورات را مىشناختند ؛ لكن آنان حلال خدا را حرام و حرام او را حلال مىكردند و مىگفتند : خدا ما را مىبخشد و به سبب هيچچيزى مجازاتمان نمىكند ؛ زيرا ما فرزندان ، دوستان و ملّت برگزيدهء او هستيم .
سؤال : چرا خداوند گفت :
« وَ إِنْ يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مِثْلُهُ يَأْخُذُوهُ » ،
پس از آنكه فرمود :