خويش گواه مىدهيم . زندگى دنيا آنان را بفريفت و به زيان خود گواهى دادند كه از كافران بودند . ( 130 )
و اين بدانسبب است كه پروردگار تو ، مردم هيچ قريهاى را كه بىخبر بودند از روى ستم هلاك نمىكرد . ( 131 )
براى هريك برابر اعمالى كه انجام دادهاند درجاتى است و پروردگار تو از آنچه مىكنند غافل نيست . ( 132 )
واژگان
المعشر : همانند قوم ، جمع و يا اسم جمع است و از لفظ خود مفرد ندارد .
استكثر من الشىء : گرفت زياد از آن .
المثوى : مكان .
يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ :
بر شما مىخوانند .
اعراب
« يَوْمَ »
مفعول است براى فعل محذوف ؛ يعنى « اذكر يوم نحشرهم » .
« جَمِيعاً »
حال .
« خالِدِينَ »
حال از ضمير مخاطب در
« مَثْواكُمْ »
.
« إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ » ،
« ما »
در محلّ نصب به سبب اينكه استثنا از
« خالِدِينَ »
است . جملهء
« يَقُصُّونَ »
در محلّ رفع و صفت براى
« رُسُلٌ »
.
« ذلِكَ »
خبر مبتداى محذوف ؛ يعنى « الأمر ذلك » .
« أَنْ لَمْ يَكُنْ » ،
« أَنْ »
مخفّفه از ثقيله و اسم آن ضمير شأن محذوف است ؛ يعنى « لأنّه لم يكن » .
« لِكُلٍّ دَرَجاتٌ »
مبتدا و خبر و تقدير : « درجات كائنة لكل واحد » است .
« مِمَّا عَمِلُوا »
متعلق به محذوف و صفت براى
« دَرَجاتٌ »
.
« رَبُّكَ »
مبتدا و
« بِغافِلٍ »
خبر و باء زايد است .
تفسير
وَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً ؛
يعنى انس و جن را گرد مىآورد و مىگوييم :
يا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَكْثَرْتُمْ مِنَ الْإِنْسِ ؛
بسيارى از آنان را فريفتيد و گمراه ساختيد .
وَ قالَ