واژگان
الظّلمات : در اينجا به معناى سختىها و بيمهاست . به روزى كه در آن سختى و گرفتارى باشد ، مىگويند : « يوم مظلم ؛ روزى تاريك » .
لبس : « لبس عليه الأمر » يعنى كار بر او مشتبه و برخى با برخى ديگر مخلوط شده است .
الشّيع : گروهها . هر گروهى به تنهايى « شيعه » گفته مىشود .
الفقه : فهميدن چيزى با دليل آن .
المستقر : مكان يا زمان استقرار چيزى .
اعراب
جملهء « تدعون » حال از مفعول
« يُنَجِّيكُمْ »
.
« تَضَرُّعاً »
مصدر ، در موضع حال و به معناى « متضرّعين » .
« مِنْ فَوْقِكُمْ »
متعلق به محذوف صفت براى « عذاب » .
« شِيَعاً »
حال از مفعول
« يَلْبِسَكُمْ »
.
« كَيْفَ »
مفعول
« نُصَرِّفُ »
. « باء » در
« بِوَكِيلٍ »
زايد ، « وكيل » خبر « ليس » و
« عَلَيْكُمْ »
متعلّق به « وكيل » .
« لِكُلِّ »
خبر مقدم و
« مُسْتَقَرٌّ »
مبتداى مؤخّر .
تفسير
قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً .
ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ
كنايه است از سختىها و گرفتارىهايى كه انسان در سفرهاى دريايى و زمينى تحمل مىكند . البتّه ، در عصر حاضر بايد سفر هوايى را كه به مراتب پرخطرتر از زمين و درياست بدان اضافه كرد . معناى آيه اين است : اى پيامبر ! از مشركان و كافران بپرس :
در هنگام دشوارى به چه كسى پناه مىبرند و در جلوت و خلوت نزد چه كسى زارى مىكنند ؛ آيا به خدا يا به كسانى غير از خدا كه آنها را مىپرستند ؟