أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظالِمُونَ .
« يَتُوبَ »
منصوب است ؛ زيرا عطف به
« يَكْبِتَهُمْ »
منصوب در آيهء پيشين است . معناى آيه چنين است : تمامى امور در دست خداست . بنابراين ، يا كافران را نابود مىكند يا توبهء آنها را مىپذيرد ، به شرط اينكه مسلمان شوند و يا آنها را عذاب مىكند ، در صورتى كه همچنان بر كفر خود پاى فشارند ؛ چراكه آنها به سبب ستم و كفر خويش ، مستحق عذابند .
وَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ .
كسى كه مالك آسمانها و زمين باشد ، مىسزد كه تمام امور در دست او باشد و هيچكس شريك او نباشد .
يَغْفِرُ لِمَنْ يَشاءُ وَ يُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ .
قبلا ، چندين بار بيان كرديم عقل حكم مىكند كه كافر مستحق مجازات است ، ولى نمىگويد مجازات او قطعى است ، بلكه خداوند مىتواند علىرغم اينكه وى كاملا استحقاق مجازات را دارد ، به سبب وجود حكمتى ، از او بگذرد ؛ چنانكه شما مىتوانيد كسى را كه به شما بدى كرده ، ببخشيد يا دين خود را از ذمّهء كسى كه مديون شماست ساقط كنيد . رحمت و مغفرت خداوند به سبب فضل و كرامتى كه دارد بر خشم و عذابش غلبه دارد .