عليه نيكان و مخلصان توطئه ننمودند ، هزاربار بهتر از آن روزهدار نمازگزار و حاجى زكاتدهندهاى هستند كه در توطئهء فروختن كشور خود و نيازهاى بندگان خدا ، با دشمنان خدا همكارى مىكند .
در اينصورت ، جاى تعجب نيست كه خداوند سبحان ، رسيدن به مقامات بلند نزد خود را به بخشش مال و آنچه در نظر انسان عزيز و گرانبهاست ، موكول سازد ؛ زيرا اينگونه بذل و بخشش ، نشاندهندهء برترى دادن حق بر باطل و آينده بر حاضر است .
ممكن است بپرسيد : مفهوم سخن خداى متعال كه مىگويد : « هرگز به نيكى نمىرسيد مگر اينكه آنچه را دوست داريد ، انفاق كنيد » اين است كه بهشت جز بر كسانىكه پاكيزهترين مال خود را مىبخشند ، بر ديگران حرام است ، با اينكه مىدانيم بسيارى از مردم يا بيشتر آنها مالك چيزى نيستند تا آن را انفاق كنند ؟
پاسخ : خطاب در اين آيهء كريمه به مالكى اختصاص دارد كه توان بذل و بخشش را داشته باشد ، امّا آنكه توانايى ندارد و مالك چيزى نيست ، بايد بگيرد و نه ببخشد ؛ چنين شخصى ، خود از مواردى است كه بايد به او انفاق شود . بهعلاوه ، كسانىكه با جان خود در راه خدا جهاد مىكنند ، مقامشان نزد خدا بالاتر از كسانى است كه با مالشان جهاد مىكنند ، زيرا چنانكه شاعر مىگويد بخشش جان ، آخرين درجهء بخشش است .
همانطور كه آيه دلالت دارد نزديك شدن به خدا ، به بذل و فداكارى بستگى دارد ؛ همچنين دلالت دارد كه مال ، همانگونه كه منشأ شهوتها و مورد رضايت شيطان است ، سرچشمهء خيرات و ابزارى براى فرمانبردارى از رحمان نيز مىباشد .
رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « دنياطلبى كه زيادهجويى و تفاخر را جستجو كند ، خداوند را خشمگين ملاقات خواهد كرد . امّا اگر كسى دنيا را براى پاكدامنى و حفظ نفس خود بطلبد ، در روز قيامت با چهرهاى به درخشندگى ماه شب چهاردهم وارد خواهد شد » .
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 185
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص١٨٥