الإيلاء : در لغت به معناى سوگند خوردن و در شرع ، سوگند خوردن مرد است به اينكه با همسرش نزديكى نكند .
التربّص : انتظار كشيدن .
فاؤوا : برگشتند .
اعراب
« أَنْ تَبَرُّوا » ،
مصدرى كه از « أن » ريخته مىشود ، مجرور است به لام محذوف و در تقدير : « لبرّكم و تقواكم » مىباشد و برخى گفتهاند : در محلّ رفع ، مبتدا و خبرش محذوف است و در تقدير : « برّكم و تقواكم خير لكم » است .
تفسير
وَ لا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمانِكُمْ .
خداوند از اينكه مردم با سوگند خوردن زياد ، عليه او جرئت پيدا كنند نهى فرموده است ؛ زيرا كسىكه چيزى را زياد يادآورى كند ، او را در دسترس خود قرار داده است . چنانكه شخصى به شخص ديگرى مىگويد :
آنقدر دربارهام سخن گفتى تا مرا در معرض چنين چيزى قرار دادى . خدا كسى را كه زياد سوگند مىخورد مذمّت كرده است :
« وَ لا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَهِينٍ » .
« 1 » كسىكه زياد سوگند بخورد ، هيبت او كم ، خلف قسمش زياد و به دروغگويى متّهم مىشود .
أَنْ تَبَرُّوا وَ تَتَّقُوا وَ تُصْلِحُوا بَيْنَ النَّاسِ .
اين جمله علّت نهى از سوگند خوردن را بيان مىكند و مقصود آن است كه خداوند شما را از سوگند بدون ضرورت نهى كرده است تا انسانهاى پاك ، پرهيزكار و اصلاحطلب در زمين باشيد و فساد نكنيد .
لا يُؤاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمانِكُمْ ؛
پس از آنكه خداوند از سوگند بدون ضرورت نهى كرد ، بيان مىدارد كه سوگندهايى كه معمولا در ميان مردم جريان دارد ،
هامش
( 1 ) . قلم ( 68 ) آيهء 10 .