احكام جعاله
مسأله 2226 - جعاله آن است كه انسان قرار بگذارد در مقابل كارى كه براى او انجام مىدهند مال معيّنى بدهد ، مثلًا بگويد هر كس گمشدهء مرا پيدا كند ، ده تومان به او مىدهم و به كسى كه اين قرار را مىگذارد جاعل و به كسى كه كار را انجام مىدهد عامل مىگويند ، و فرق بين جعاله و اين كه كسى را براى كارى اجير كنند ، اين است كه در اجاره بعد از خواندن صيغه ، اجير بايد عمل را انجام دهد و كسى هم كه او را اجير كرده اجرت را به او بدهكار مىشود ، ولى در جعاله عامل مىتواند مشغول عمل نشود و تا عمل را انجام ندهد جاعل بدهكار نمىشود .
مسأله 2227 - جاعل بايد بالغ و عاقل باشد و از روى قصد و اختيار قرارداد كند و شرعاً بتواند در مال خود تصرف نمايد ، بنابراين جعالهء آدم سفيهى « 1 » كه مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف مىكند صحيح نيست .
مسأله 2228 - كارى را كه جاعل مىگويد براى او انجام دهند ، بايد حرام يا بىفايده « 2 » نباشد ، پس اگر بگويد هر كس شراب بخورد ، يا در شب به جاى تاريكى
هامش
( 1 ) - اگر حاكم او را منع از عمل كرده باشد .
( 2 ) - يعنى غرض عقلايى هم به آن تعلق نگرفته باشد .