مسأله 1820 - اگر دو نفر گنجى پيدا كنند كه قيمت آن به 105 مثقال نقره يا 15 مثقال طلا برسد ، اگر چه سهم هر يك آنان به اين مقدار نباشد ، بنابر احتياط واجب « 1 » بايد خمس آن را بدهند .
مسأله 1821 - اگر كسى حيوانى را بخرد و در شكم آن مالى پيدا كند چنانچه احتمال دهد كه مال فروشنده است ، بايد به او خبر دهد « 2 » ، و اگر معلوم شود مال او نيست ، بايد به ترتيب ، صاحبان قبلى آن را خبر كند ، و چنانچه معلوم شود كه مال هيچيك آنان نيست ، اگرچه قيمت آن 105 مثقال نقره يا 15 مثقال طلا نباشد ، بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد .
4 - مال حلال مخلوط به حرام
مسأله 1822 - اگر مال حلال با مال حرام به طورى مخلوط شود كه انسان نتواند آنها را از يكديگر تشخيص دهد و صاحب مال حرام و مقدار آن ، هيچ كدام معلوم نباشد ، بايد خمس تمام مال را بدهد و بعد از دادن خمس ، بقيهء مال حلال مىشود .
مسأله 1823 - اگر مال حلال با حرام مخلوط شود و انسان مقدار حرام را بداند ولى صاحب آن را نشناسد ، بايد آن مقدار را به نيت صاحبش صدقه بدهد و احتياط واجب آن است كه از حاكم شرع هم اذن بگيرد .
مسأله 1824 - اگر مال حلال با حرام مخلوط شود و انسان مقدار حرام را نداند ولى صاحبش را بشناسد ، بايد يكديگر را راضى نمايند و چنانچه صاحب مال راضى نشود ، در صورتى كه انسان بداند چيز معيّنى مال او است و شك كند كه بيشتر از آن هم مال او هست يا نه ، بايد چيزى را كه يقين دارد مال او است به او بدهد ، و احتياط مستحب آن است مقدار بيشترى را كه احتمال مىدهد مال او است به او بدهد .
هامش
( 1 ) - واجب نيست .
( 2 ) - بنابر احتياط واجب .