مقصد بيستم در « حِلْم » است ، و ضد آن ، كه « سَفَه » است
و در آن ، هفت فصل است :
فصل اوّل در بيان معنى حلم و سفه
] « حلم » از شعب اعتدال قوّه غضب است ، و آن عبارت از ملكهاى است كه نفس را به واسطهء آن طمأنينه حاصل شود كه بهزودى و بىموقع ، هيجانِ قوّهء غضب او نشود ، و اگر بر خلاف ميل نفسانى او چيزى رخ دهد و به او مكروه يا ناگوارى رسد ، از حوصله بيرون نرود و گسيختهلجام نشود .
و در مقابل آن ، « سَفَه » به فتح فاء است از سَفِهَ از باب عَلِمَ يَعْلَمُ ؛ يقال : سَفِهَ الرجل ؛ أي عدم حلمُه و سفّه الجهلُ حلمَه ؛ أى أطاشَه و أخَفَّهُ « 1 » . طيش و خفّت و سبكى ، در مقابل آن سكونت و بردبارى است و آن ملكهاى است كه به واسطه
هامش
( 1 ) - تاج العروس ، ج 9 ، ص 391 ؛ لسان العرب ، ج 6 ، ص 288 .