مقصد هيجدهم در « تواضع » است ، و ضدّ آن « كبر » است
و در آن ، هفت فصل است :
فصل اوّل در معنى تواضع و كبر است
به مناسبت آنكه تواضع را در مقابل كبر قرار داده است نه در مقابل تكبر ، بايد آن را از صفات نفسانيه دانست ، چنان كه كبر نيز از صفات نفسانيه است ، و تكبر اظهار كبر كردن است ، گرچه در ظاهرِ عرف و لغت ، تواضع اظهار كوچكى كردن است « 1 » . در هر صورت ، انسان چون خودبين و خودخواه است ، اين خودخواهى و محبت مفرط به نفس ، سبب شود كه از نقايص و عيوب خود محجوب شود و بدىهاى خود را نبيند ؛ بلكه گاهى بدىهاى خود در نظرش خوبى جلوه كند ، و فضائل و خوبىهايى كه دارد در نظرش مضاعف گردد ، و به
هامش
( 1 ) - الصحاح ، ج 3 ، ص 1300 ؛ لسان العرب ، ج 15 ، ص 327 ؛ منتهىالإرب ، ج 4 ، ص 1323 .