رجل روحانى كه به فطرت اصليهء خدا داده باقى باشد ، صبر و ثبات در هر چيز كند ، و عنان گسيختگى ننمايد ، و قوّت روح او بر مطلوبات طبيعت چيره شود ، و دست و پاى خود را در پيشآمدها گم نكند ، و چون از حبّ دنيا و نفس وارسته است ، فقدان آنها او را نلرزاند ؛ چه كه تمام لغزشها از حبّ دنيا و نفس ريشه مىگيرد .
و مبدأ اصلى احتجابات احتجاب به حُجب دنيا و نفس است . و حُجب ظلمانيّه - كه در حديث شريف وارد است « 1 » - همان حُجب دنيا و نفس است .
پس فطرت ، كه حبِّ به كمال مطلق دارد ، چون محتجب به حجاب طبيعت و نفس شد ، كمال را در مطلوبات طبيعيّه و نفسانيّه پندارد ، و براى فقدان آن جزع و بىثباتى كند . و چون از اين احتجاب بيرون آيد ، فقط فقدان وصال محبوب براى او ناگوار است ، و جزع او بر فراق محبوب حقيقى باشد ؛ و صبر عن اللَّه براى او اصعب امور است . و اللَّه الهادى .
فصل پنجم [ در بيان احاديث در اين باب ]
در كافى شريف ، سند به حضرت صادق - سلام اللَّه عليه - رساند كه فرمود :
« چون روز قيامت شود ، يك دسته [ اى ] از مردم برخيزند و بيايند به درِ بهشت . به آنها گفته شود كه : شما چه اشخاصى هستيد ؟ مىگويند : ما اهل صبر هستيم . گفته شود : شماها بر چه چيز صبر كرديد ؟ مىگويند : ما بر طاعت خدا صبر كرديم ، و از معصيت خدا صبر كرديم . پس خداى عزّ و جلّ فرمايد : راست گفتند ، داخل
هامش
( 1 ) - نگاه كنيد به : بحار الأنوار ، ج 55 ، ص 44 - 42 ، كتاب السماءِ و العالم ، باب 5 ، أحاديث 3 ، و 5 و 12 - 10 .