است ، و حق طلب و عاشق حق است ( چنانچه سابقاً معلوم شد ) با حقايق ايمانيه و امور حقه - كه از عالم نور و طهارت و قدس است - مناسبت ذاتيّه دارد ، و با جهالات و اباطيل و اغلوطهها و اكاذيب بىتناسب است .
و در محل خود مقرر است كه علم و عالِم و معلوم بايد با هم متناسب باشد ، و علم غذاى عالم است . و چنانچه غذا با متغذّى بايد مناسب باشد - زيرا كه با متغذّى متحد شود - غذاى روحانى با متغذّى نيز بايد متحد شود و با آن بايد مناسب باشد ؛ چنانچه در باب « اتحاد عالم و معلوم » و « عاقل و معقول » مبرهن است « 1 » و خداىِ تعالى در سورهء مباركهء عبس آيهء 24 فرمايد :
« فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى طَعامِهِ »
بايد انسان البته نظر كند به طعام خود .
و در « كافى » شريف ، سند به حضرت صادق - عليه السلام - رساند كه در معنى آيهء شريفه فرمود : بايد انسان نظر كند به علمش كه اخذ مىكند ، ببيند از كه اخذ مىكند . « 2 »
و « شيخ مفيد » - رضوان اللَّه عليه - از حضرت باقر - عليه السّلام - به همين مضمون روايت فرموده . « 3 »
پس انسان تا به فطرت اصليهء خود است ، چون از عالم نور و طهارت است ، متناسب با علوم حقيقيّه و معارف الهيّه و حقايق روحانيّه و عوالم غيبيّه است ، و
هامش
( 1 ) - الأسفار الأربعة ، ج 3 ، ص 312 ، فصل 7 از مرحله 10 .
( 2 ) - اصول كافي ، ج 1 ، ص 39 ، كتاب فضل العلم ، باب 14 ، ح 8 .
و اين روايت كه در كافى شريف از امام باقر ( عليه السلام ) نقل شده است :
عَنْ زَيْدٍ الشَّحّامِ ، عَنْ أبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلامُ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزّ وَ جَلَّ :« فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى طَعامِهِ »قالَ : « قُلْتُ ما طَعَامُهُ ؟ قَالَ : عِلْمُهُ الَّذي يَأْخُذُهُ ، عَمَّنْ يَأْخُذُهُ ؟ » .
( 3 ) - الاختصاص ، ص 4 .