وجودش ببارد و الّا عالم سيّاس و روحانى كاردان و زيرك ، كاسهاى زير نيم كاسه داشت . و اين از مسائل رايج حوزهها بود كه هر كس كج راه مىرفت متدينتر بود . ياد گرفتن زبان خارجى ، كفر و فلسفه و عرفان ، گناه و شرك بشمار مىرفت . در مدرسهء فيضيه فرزند خردسالم ، مرحوم مصطفى از كوزهاى آب نوشيد ، كوزه را آب كشيدند ، چرا كه من فلسفه مىگفتم . ترديدى ندارم اگر همين روند ادامه مىيافت ، وضع روحانيت و حوزهها ، وضع كليساهاى قرون وسطى مىشد كه خداوند بر مسلمين و روحانيت منت نهاد و كيان و مجد واقعى حوزهها را حفظ نمود .
علماى دين باور در همين حوزهها تربيت شدند و صفوف خويش را از ديگران جدا كردند . قيام بزرگ اسلامىمان نشأت گرفته از همين بارقه است . البته هنوز حوزهها به هر دو تفكر آميختهاند و بايد مراقب بود كه تفكر جدايى دين از سياست از لايههاى تفكر اهل جمود به طلاب جوان سرايت نكند و يكى از مسائلى كه بايد براى طلاب جوان ترسيم شود ، همين قضيه است كه چگونه در دوران وانفساى نفوذ مقدسين نافهم و سادهلوحان بيسواد ، عدهاى كمر همت بستهاند و براى نجات اسلام و حوزه و روحانيت از جان و آبرو سرمايه گذاشتهاند . اوضاع مثل امروز نبود ، هر كس صد در صد معتقد به مبارزه نبود زير فشارها و تهديدهاى مقدسنماها از ميدان به در مىرفت ؛ ترويج تفكر « شاه سايهء خداست » و يا با گوشت و پوست نمىتوان در مقابل توپ و تانك ايستاد و اينكه ما مكلف به جهاد و مبارزه نيستيم و يا جواب خون مقتولين را چه كسى مىدهد و از همه شكنندهتر ، شعار گمراهكنندهء حكومت قبل از ظهور امام زمان - عليه السلام - باطل است و هزاران « إن قُلت » ديگر ، مشكلات بزرگ و جانفرسايى بودند كه نمىشد با نصيحت و مبارزهء منفى و تبليغات جلوى آنها را گرفت ؛ تنها راه حل ، مبارزه و ايثار خون بود كه خداوند وسيلهاش را آماده نمود . علما و روحانيت متعهد سينه را براى مقابله با هر تير زهرآگينى كه به طرف اسلام شليك مىشد آماده نمودند و به مسلخ عشق آمدند .
اولين و مهمترين فصل خونين مبارزه در عاشوراى 15 خرداد رقم خورد . در 15 خرداد 42 مقابله با گلولهء تفنگ و مسلسل شاه نبود كه اگر تنها اين بود مقابله را آسان
صحيفه امام ( مجموعه آثار امام خمينى ) ( فارسى ) — صفحة 279
مساهمون: السيد الخميني
ص٢٧٩