حسب سال و بلندپايهتر بشود به حسب مقام ، آن جهات روحى تنزل مىكند و آن معنويات تحت سلطهء شيطان ، شيطان بزرگ - كه همان شيطان نفس است - واقع مىشود .
جوانها جديد العهد هستند به ملكوت عالم و نفوسشان پاكتر است . هر چه بالاتر بروند ، چنانچه مجاهده نكنند و تحت تربيت واقع نشوند ، هر قدمى كه به بالا بردارند و هر مقدارى كه از سنّشان بگذرد ، بعيدتر مىشوند از ملكوت اعلى و اذهانشان كدورتش بيشتر مىشود . و لهذا تربيتها بايد از اول باشد . از همان كودكى تحت تربيت انسان قرار بگيرد . و بعد هم در هر جا كه هست يك مربّيهايى باشند كه تربيت كنند انسان را . تا آخر عمر هم انسان محتاج به اين است كه تربيت بشود . انبيا هم كه آمدهاند از طرف خداى تبارك و تعالى . براى همين تربيت بشر و براى انسانسازى است . تمام كتب انبيا - خصوصاً كتاب مقدس قرآن كريم - كوشش دارند به اينكه اين انسان را تربيت كنند . براى اينكه با تربيت انسان ، عالَم اصلاح مىشود . آن قدر كه انسان غير تربيت شده مضر است به جوامع ، هيچ شيطانى و هيچ حيوانى و هيچ موجودى آن قدر مضر نيست . و آن قدر كه انسان تربيت شده مفيد است براى جوامع ، هيچ ملائكهاى و هيچ موجودى آن قدر مفيد نيست . اساس عالم بر تربيت انسان است . انسان عصارهء همه موجودات است و فشردهء تمام عالم است . و انبيا آمدهاند براى اينكه اين عصاره بالقوّه را بالفعل كنند ؛ و انسان يك موجود الهى بشود . اين موجود الهى تمام صفات حق تعالى در اوست و جلوه گاه نور مقدس حق تعالى است .
تربيت قرآنى و صراط مستقيم
كوشش كنيد كه اجتماعاتى كه مىكنيد و سمينارهايى كه درست مىكنيد معنويت در آن باشد . از همه جا و در همه جا توجه به تربيت انبيا داشته باشيد . شما در قرآن كريم - در اول سورهء قرآن كريم - مىخوانيد كه
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ
« 1 » كلمهء « ربوبيت » را و مبدأ تربيت را در اول قرآن طرح مىكند . و ما را مكلف فرمودهاند كه در هر شبانه روز چندين مرتبه
هامش
( 1 ) - سورهء فاتحة الكتاب ، آيهء 1 : « ستايش خداى را كه پروردگار جهانيان است » .