مىكند ببيند دشمنها چه مىگويند ؛ و تفكر كند كه عيبها را دشمنها مىفهمند . دوستها هر چه هم شما عيب داشته باشيد و ما عيب داشته باشيم ، براى اينكه حق را براى حق نمىخواهند و باطل را براى اينكه باطل است دشمن ندارند ، به ما مىآيند و به شما مىآيند و مىگويند كه چه قدر خوب صحبت كردى و چه مقالهء خوبى نوشتى ؛ چه مقالهء كوبندهاى بود اين ؛ چطور حريف خودت را منزوى كردى ؛ چطور حرفهاى حريف خودت را و لو هم صحيح بود ، باطل كردى ! دوستان انسان ، دشمنان واقعى انساناند . و دشمنان انساندوستان ، واقعى انساناند . انسان بايد از كسانى كه بر او خرده مىگيرند از آنها ياد بگيرد . كسانى كه از او تعريف مىكنند بداند كه اين زبان ؛ زبان تعريف ؛ خصوصاً در يك امورى كه جاى انتقاد است تعريف مىكنند ، اين همان زبان شيطانى است و آن هم تأييدش تأييد شيطانى است . گويندگان ما ، نويسندگان ما ، كسانى كه در اين موقع مىخواهند صحبت بكنند ، توجه داشته باشند كه آيا مالك خودشان هستند ؟ مىتوانند ادعايى را كه حضرت موسى ، پيغمبر بزرگ كرد ، آنها هم بكنند ، كه
إِنِّي لا أَمْلِكُ إِلَّا نَفْسِي وَ أَخِي .
« 1 » برادر او هم يك برادرى بود كه پيغمبر بود . و چون پيغمبر بود ، كلام حضرت موسى براى او كلامى بود كه اجرا مىشد . اما كسى كه به اين مقام نرسيده است بايد بگويد : إنّى لا أملك نفسى و لا أخى . « 2 » نه بگويد :
إِنِّي لا أَمْلِكُ إِلَّا نَفْسِي وَ أَخِي
.
برادرهاى ما توجه داشته باشيد ، در گفتار شما ، در نوشتههاى شما ، اگر خداى نخواسته يك تفرقهاى ايجاد بشود ، يك سركوبى بخواهيد از دشمنان ، به خيال خودتان ، از رقيبهاى خودتان بكنيد ، و اين موجب بشود كه دلسردى براى ارتش حاصل بشود ، دلسردى براى سپاه پاسداران ، دلسردى براى پاسبانان و شهربانى حاصل بشود ، و يك قتلهايى واقع بشود به واسطهء همين دلسردى ، شماها شريك هستيد در آن قتل ، راضى هستيد به آن قتل . در روايات هست كه اگر كسى در مشرق كشته بشود و مظلوم كشته بشود
هامش
( 1 ) - « همانا من جز بر خود و برادر خود مالك نيستم »
( 2 ) - همانا من نه بر خود مالكم و نه بر برادرم .