مادون « 1 » عادى كه در آن وقت لباس كرباس ايشان زبانزد بود . كرباسى كه بايد از خود ايران باشد مىپوشيد . اين وطنخواهها كدام لباسشان مال ايران است ؟
بايد همهء اشخاصى كه علاقه دارند به اين كشور ، علاقه دارند به اسلام ، علاقه دارند به اين ملت ، توانشان را روى هم بگذارند براى اصلاح دانشگاه . خطر دانشگاه از خطر بمب خوشهاى بالاتر است . چنانچه خطر حوزههاى علميه هم از خطر دانشگاه بالاتر است .
بايد تهذيب بشوند اينها . بايد اشخاص متعهد - چه در حوزههاى علميه و چه در دانشگاه - كمر خودشان را محكم ببندند براى اصلاح . حالا شما آقايان يك قدم برداشتيد و اين قدم پُر بركتى است و او اينكه آن ديوار بزرگى كه بين شما كشيده بودند ، آن سدّ عظيمى را كه ما بين به اصطلاح فيضيه و دانشگاه كشيده بودند ، آن سد را شما شكستيد . اين قدم اول است كه شما برداشتيد ، و قدمهاى بعد ، كوشش در اينكه از همه جهات مستقل باشيد و وابسته نباشيد . من اين عرضى را كه مىكنم ، خوب ديگر نمىتوانم بعد ببينم شما را كه به آن مرتبه رسيدهايد . ديگر اواخر كار است براى من . امّا من مىگويم كه ديگران و نسلهاى آتيهاى كه - ان شاء اللَّه - مىآيند متوجه باشند كه اين دو مركز بايد با هم باشند . و اين دو مركز بايد علم و عمل ، و علم و تهذيب را به منزلهء دو بالى بدانند كه با يكى از آنها نمىشود پَريد ، قدمهاى بعد ؛ تهذيب است .
دانشگاه مركز علم و تهذيب
مهم اين است كه دانشگاه يك كسى كه از آن بيرون بيايد بفهمد كه من با بودجهء اين مملكت تحصيل كردهام ، متخصص شدهام ، به مقامات عاليه علم رسيدهام ، و بايد براى اين مملكت خدمت بكنم . و براى استقلال اين كشور بايد خدمتگزار باشم . بايد اين اساتيد دانشگاه آن چيزهايى كه در سالهاى طولانى و خصوصاً در اين تقريباً پنجاه سال آخر در مغز اين جوانها انباشته كردهاند ؛ و به آنها همچو باورانده بودند كه ما خودمان چيزى نيستيم و بايد همه چيزمان از آنجا باشد ، كه اين موجب اين شد كه مغزهاى اينها به
هامش
( 1 ) - كمتر از ، پايينتر از .