شعور سياسى هم ندارد آن قدرها ؛ اين را خوب مىشود آلت دست قرار داد . آوردند و كودتا كردند و آن وقت اشخاص زيادى را از همهء طوايف گرفتند و ابتداى امر وجب به وجب ، به نظر مىرسد كه روى يك نقشهاى كه آنها برايش مىدادند ، عمل مىكرد .
ابتداءً شروع كرد به رياكارى و مجالس روضه مىرفت و خودشان مجلس روضه به پا مىكردند و از قرارى كه آن وقت مىگفتند ، در همهء تكيههاى تهران هم آن وقت مىگفتند پابرهنه مىرود . همه جا مىرفت و با مردم خوش و بش مىكرد و اين كارها را مىكرد تا آن وقتى كه قدرت دستش آمد و محكم شد پايش . ببينيم كه در آن وقتى كه قدرت دستش آمد با كى و با چه گروهى مخالفتش زياد بود و با چه طرحهايى مخالفتش زياد .
تلاش رضا خان براى دينزدايى و نابودى روحانيت
اين را بسيارى البته يادشان است كه شروع كرد ؛ مخالفت با روحانيون با اسم اينكه مىخواهيم اصلاح بكنيم ، چه بكنيم . مجلسى در شايد جاهاى ديگر و در مدرسهء فيضيه ، كه ما شاهدش بوديم ، مجلس امتحان درست كردند و اشخاصى كه مال خودشان بود ، مىآمد آنجا براى امتحان و اينها به خيال اينكه ، تبليغاتشان اين بود كه ما مىخواهيم اين اشخاصى كه صحيحند و اهل علم صحيح هستند ، از آنهايى كه نه ، لياقت اين لباس را ندارند ، مىخواهيم تميز بدهيم . حتى بعضى از آقايان محترم قم هم اين معنا را باور كرده بودند . خدا رحمت كند مرحوم آقاى فيض « 1 » را ، به من فرمودند كه - در مدرسهء فيضيه ، كه - خوب ، اينكه بد كارى نيست كه اينها بيايند خوبها را از بدها جدا كنند . من به ايشان عرض كردم كه بله ، اينها مىخواهند خوبها را از بدها جدا كنند كه خوبها را از بين ببرند ، نه بدها را . و همين طور هم شد . ابتدا براى اين معنا آمدند و چه تلخيها بر ماها گذشت از اين امتحان و از اين بساط . بعد هم با يك بهانهء ديگر شروع كردند به اينكه بايد ملت لباس واحد داشته باشد و عمامهها را از سرها برداشتند و آن قدر خرابكارى كردند كه روى تاريخ را سياه كردند . البته اينها يك مسائل طولانى است كه شايد تاريخ ، حالا كه
هامش
( 1 ) - ميرزا محمد فيض قمى ( متوفاى 1329 شمسى ) از علماى برجسته قم در به دو تأسيس حوزه علميه .