نقشهء سركوبى نيروهاى انسانى
مقصد اين بود كه مملكت را از قوههايى كه مىتوانند اين قدرتها جلوگيرى كنند از منافع آنها ؛ پاك كنند ؛ آن قدرتها را سركوب كنند . در مراكز آنكه ادراك كرده بودند قدرت روحانيين بود . و قبل از اينكه دانشگاه پيدا بشود ، روحانيون را مورد نظر داشتند . بعد هم كه دانشگاهها يك قدرى زياد شد و جمعيتشان زياد شد ، آنها هم تحت نظر درآمدند . اينها را به يك جور سركوب كردند . و عشاير هم همين طور . چون آنها ادراك اين را كرده بودند كه اين عشاير هستند كه اگر يك وقت مثلًا قيام كنند ، نمىگذارند اينها به منافعى كه دارند برسند . عشاير را هم مىخواستند از آن محالى كه دارند اينها را كوچ بدهند به يك محل ديگر . از محلى كه محل قدرتشان بود اينها را دور كنند . و كوچ هم دادند . زيادى از عشاير را از محل خودشان كوچ دادند به يك محلهاى ديگر . و معلوم است كه وقتى عشاير از آن محلهايى كه آشنا بودند به وضعيت كوهستانهاى محل ، دور بشوند و بروند به يك جاى غربتى ، اينها قدرتشان را از دست مىدهند . نقشه هم همين بود كه عشاير كه مىتوانند يك وقت قيام كنند بر خلاف مصالح آنها ، اينها را خلع سلاح بكنند . علاوه بر اين ، از محلهاى خودشان دورشان كنند ، و كوچشان بدهند به يك محالّ ديگر .
اختناق رژيم و انفجار تودهها
در زمان رضا شاه ، اين كارها - شايد شما اكثرتان يادتان نباشد - اين كارها شد و در مراكز ، از قبيل تهران و قم و اصفهان و مشهد و اينجاها ، كه مركز روحانيت بود ، با روحانيت مخالفتهاى شديد كردند و سركوب كردند روحانيت را . اين ظلمهايى كه شما در محل خودتان ادراك كرديد و معاينه كرديد ظلمهاى اينها را ، همهء ماها اينها را ديديم منتها ما با يك وضعى ، شما با يك وضع ديگرى ، و اقشار ديگر ملت ما هر كدام به يك وضعى ، اين ظلمها و اين اختناقها و اينها را ديدهاند . و يكى از [ عواملى ] كه موجب پيروزى شماها شد همين زيادى ظلم و زيادى اختناق ؛ كه اين اختناق وقتى زياد شد ،