استقلال كشور در گرو انسانهاى متعهد
فرهنگ مىتواند حل عقدهها را بكند . اگر فرهنگ ، يك فرهنگى شد كه انسان بارآورد ، متعهد بارآورد ، معتقد به يك ما ورا بارآورد ، معتقد به اينكه اگر اين از ديگرى باشد اين مسئوليت دارد ، اگر اين دزدى باشد مسئوليت دارد ، آنكه اعتقاد به اين معنا دارد و ايمان دارد به يك پرده ماوراى اين عالم ، آن است كه مىتواند مملكت حفظ بكند ؛ آن است كه اگر در مقابل اينكه يك خيانت بكند همهء چيزها را بهش بدهند زير بار نمىرود . او مثل حضرت امير - سلام اللَّه عليه - قسم مىخورد - به حسب روايتى كه هست توى نهج البلاغه - كه اگر چنانچه همهء اقاليم دنيا را به من بدهند كه بخواهم يك ظلمى بكنم ، اين قدر كه يك چيزى را از دهن يك مورچه من بگيرم ، ظلم است من نمىكنم . البته كسى او نمىشود ؛ لكن مقدرات يك كشورى دست شماست . اينها كه به فرهنگ حمله كردند ، به مدارس قديمه حمله كردند ، به دانشگاهها حمله كردند - حملهء باطنى يا ظاهرى - اينها مىخواهند نگذارند از دانشگاه آدم بيرون بيايد ، از مدارس قديمه انسان پيدا بشود . و لهذا جلوى فرهنگ ما را محكم گرفتند كه پيش نرويم . براى اينكه اگر چنانچه از فرهنگ كسانى كه بعد مقدرات مملكت دست آنهاست ، از فرهنگ يك اشخاص متعهد و صحيح ، بيرون بيايند ، كلاه آنها پس معركه است . و اگر يك اشخاصى بيرون بيايند كه مبالات به هيچى ندارند ، جز طعمه چيزى نمىفهمند ، آنها ، آنهايى است كه آنها صيدش مىكنند . طعمهها را آنها بهتر از كسان ديگر مىدهند . منصبها را آنها بهتر مىدهند ، مالها را آنها بهتر مىدهند ، و اينها را تحت استعمار و استثمار قرار مىدهند .
كليد سعادت و شقاوت يك ملت
پس شغل ماها همهمان ، شغل من و شغل شما ، هر دو شغلى است كه از انبيا به ما رسيده است . اگر ما به اين شغل كه داريم خيانت كنيم به انبيا خيانت كردهايم ، به خداى تبارك و تعالى خيانت كردهايم ؛ و خيانتمان اين است كه جوانهايى كه پيش ما بايد تربيت بشوند