وقتى كه انسان ببيند كه گروههايى در خدمت انسان هستند ، در خدمت انسانيت هستند ، در خدمت اسلام كه انسانساز است هستند ، چاره ندارد الّا اينكه علاقه داشته باشد به آن . اين اشكال نيست كه علاقهمند است . از آن طرف گلايه هم هست از همهء گروهها گلايهء ارادتمندانه . اما آن گروههاى روشنفكر و دانشگاهى و محصلين جديد و آنها - ايّدهم اللَّه - آنهايى كه خدمتگزارند براى اسلام - خداوند تأييدشان كند - من از آنها گلايه دارم براى اينكه مىبينم كه در نوشتههايشان ، بعضى نوشتههايشان ، اينها راجع به فقها ، راجع به فقه ، راجع به علماى اسلام ، راجع به فقه اسلام ، اينها يك قدرى زيادهروى كردهاند ، يك قدرى حرفهايى زدهاند كه مناسب نبوده است بگويند . اينها غرض ندارند . من مىدانم كه غالباً اينها كه براى اسلام مىخواهند خدمت كنند ، نه اين است كه مغرض باشند و از روى سوء نيت اينها حرفى بزنند ؛ اينها اطلاعشان كم است . من هم اطلاعم از تاريخ كم است لكن من هشتاد سالم است و قريب شصت سال در جوامع علمى بودهام و قريب سى سال در مجارى امور . من يك مشاهداتى خودم دارم ؛ و در اين صد و چند سالى كه ديگر نزديك است به ما ، ما از آن سوابقِ سوابقْ كم اطلاع - يعنى بنده كم اطلاع هستم . اين قدرى كه اطلاع داريم از سوابق ، از زمان اول - عصرهاى اول اسلام - تا حالا اطلاعاتْ اجمالى است . ما مىبينيم كه اين اسلام را به همهء ابعادش روحانيون حفظ كردهاند ، به همهء ابعادش . يعنى معارفش را روحانى حفظ كرده ، فلسفهاش را روحانى حفظ كرده ، اخلاقش را روحانى حفظ كرده ، فقهش را روحانى حفظ كرده ، احكام سياسيش را روحانى حفظ كرده . همهء اينها با زحمتهاى طاقت فرساى روحانيين محفوظ شده الآن كه شما يك همچو فقه غنىاى مىبينيد كه فقه شيعه غنى ترين فقهى است كه در دنيا هست ، غنى . قانونى كه با زحمتهاى علماى شيعه توضيح و تفريع شده است ، غنى ترين فقه است ، غنى ترين قوانين است در دنيا . قانونى در دنيا به اين غنا نيست قوانين ديگر ، آنهايى كه آسمانى است البته غنى بوده ، آنها ديگر به ما نرسيده ؛ آنهايى كه زمينى است و اهل زمين درست كردهاند ، اينها به اندازهء همان ادراكات ضعيفى كه اگر چنانچه مغز انسان را - در روايت است - يك گنجشك بخورد سير
صحيفه امام ( مجموعه آثار امام خمينى ) ( فارسى ) — صفحة 238
مساهمون: السيد الخميني
ص٢٣٨