فإنّ اللّه يبغضها . إلى أن قال : و عليكم بحسن الخلق ، فإنّه يبلغ بصاحبه درجة الصّائم القائم . . . الحديث . » [ 1 ] فرمود : « متمسك شويد به مكارم اخلاق و خويهاى كريمانه ، زيرا كه خداى تعالى دوست مىدارد آنها را ، و دورى كنيد از عملهاى زشت ، زيرا كه خداوند بغض دارد به آنها . » تا آنكه فرمود : « تمسك كنيد به حسن خلق ، زيرا كه آن مىرساند صاحبش را به درجهء روزه داران و نمازگزاران . » كافى بإسناده عن أبي جعفر ، عليه السّلام ، قال إنّ أكمل المؤمنين إيمانا أحسنهم خلقا . « 1 » « كاملترين در ايمان كسى است كه خلقش نيكوتر باشد . » و بإسناده عن علىّ بن الحسين ، عليهما السّلام ، قال قال رسول اللّه ، صلّى اللّه عليه و آله : ما يوضع في ميزان امرئ يوم القيامة أفضل من حسن خلق . « 2 » « رسول اكرم ، صلّى اللّه عليه و آله ، فرمود : در روز قيامت در ميزان اعمال نگذارند چيزى افضل از حسن خلق . » و فرمود : « بيشتر چيزى كه امت مرا داخل به بهشت مىنمايد پرهيزگارى از خوف خداست ، نيكويى خلق است . » [ 2 ] و جناب صادق ، عليه السلام ، فرمود :
« نيكويى و حسن خلق ديار را آبادان كنند ، و عمرها را زياد نمايند . » [ 3 ] و فرمود :
« خداوند تعالى براى حسن خلق ثواب مجاهده در راه خدا دهد - مجاهدهاى كه شب و روز صاحبش مشغول باشد . » [ 4 ] و در اين باب اخبار بسيار است . و چنانچه حسن خلق موجب كمال ايمان و ثقل ميزان و دخول در جنان است ، سوء خلق به عكس آن ، ايمان را فاسد كند و انسان را به عذاب الهى مبتلا كند . چنانچه در احاديث شريفه به آن اشاره شده است :
كافى بإسناده عن أبي عبد اللّه ، عليه السّلام ، قال : إنّ سوء الخلق ليفسد الإيمان كما يفسد الخلّ العسل . « 3 » فرمود : « چنانچه سركه عسل را فاسد مىكند ، خلق بد ايمان را فاسد مىكند . » و در روايات ديگر است كه « خلق بد عمل را فاسد كند چون سركه عسل را . » [ 5 ] و از رسول خدا ، صلّى اللّه عليه و آله ، منقول است كه خداى تعالى ابا دارد از قبول توبهء كسى كه صاحب خلق بد است . سؤال شد از علت آن . فرمود : براى آنكه هر چه توبه مىكند از گناهى ، واقع شود در گناهى بدتر از
هامش
[ 1 ] أمالى ، شيخ صدوق ، « مجلس » 57 ، حديث 10 ، وسائل الشيعة ، ج 11 ، ص 156 ، « كتاب الجهاد » ، « باب 6 از « أبواب جهاد النفس » ، حديث 8 . در نسخ چاپى مذامّ الأفعال وارد شده است .
[ 2 ] عن أبي عبد اللّه ( ع ) قال . قال رسول اللّه ( ص ) : أكثر ما تلج به أمّتى الجنّة تقوى اللّه و حسن الخلق . اصول كافى ، ج 2 ، ص 100 ، « كتاب ايمان و كفر » ، « باب حسن الخلق » ، حديث 6 .
[ 3 ] عن أبي عبد اللّه ( ع ) قال : البرّ و حسن الخلق يعمران الدّيار و يزيدان في الأعمار . اصول كافى ، ج 2 ، ص 100 ، « كتاب ايمان و كفر » ، « باب حسن الخلق » ، حديث 8 .
[ 4 ] عن أبي عبد اللّه ( ع ) قال : إنّ اللّه تبارك و تعالى ليعطى العبد من الثّواب على حسن الخلق كما يعطى المجاهد في سبيل اللّه ، يغدو عليه و يروح . اصول كافى ، ج 2 ، ص 101 ، « كتاب ايمان و كفر » ، « باب حسن الخلق » ، حديث 12 .
[ 5 ] عن أبي عبد اللّه ( ع ) قال : إنّ سوء الخلق ليفسد العمل كما يفسد الخلّ العسل . اصول كافى ، ج 2 ، ص 321 ، « كتاب ايمان و كفر » ، « باب سوء الخلق » ، حديث 1 .
( 1 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 99 ، « كتاب ايمان و كفر » ، « باب حسن الخلق » ، حديث 1 .
( 2 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 99 ، « كتاب ايمان و كفر » ، « باب حسن الخلق » ، حديث 2 .
( 3 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 321 ، « كتاب ايمان و كفر » ، « باب سوء الخلق » ، حديث 3 .