« و كسى كه قرائت قرآن كند براى خدا و خالص از ريا و براى ياد گرفتن معالم دين ، ثواب او مثل ثوابى است كه به جميع ملائكه و انبيا و مرسلين دهند . » يعنى از سنخ ثواب آنان به او مرحمت فرمايند .
« و كسى كه تعلم كند قرآن را براى ريا و سمعه تا آنكه با جاهلان جدال كند و مباهات به علما كند و دنيا را به آن طلب كند ، متفرق فرمايد خداوند استخوانهاى او را روز قيامت ، و در آتش كسى از او شدت عذابش بيشتر نيست ، و به جميع انواع عذاب او را معذب كنند از شدّت غضب و سخط خداوند بر او . » « و كسى كه تعلم قرآن كند و در علم تواضع نمايد و تعليم بندگان خدا دهد و از خداوند اجر طلبد ، در بهشت از [ او ] كسى ثوابش بزرگتر نيست و منزلهاى از منزلهء او بالاتر نيست ، و هيچ منزل رفيع و درجهء بلند نفيس در بهشت نيست مگر آنكه بزرگتر و وافرتر آن را او دارد . »
در معنى ترتيل است
و از آداب قرائت ، كه موجب تأثير در نفس نيز هست و سزاوار است كه شخص قارى مواظبت آن كند ، ترتيل در قرائت است . و آن ، به طورى كه در حديث است ، عبارت است از حد توسط بين سرعت و تعجيل در آن ، و تأنّى و فتور مفرط كه كلمات از هم متفرق و منتشر گردد .
عن محمّد بن يعقوب بإسناده عن عبد اللّه بن سليمان ، قال ، سألت أبا عبد اللّه ، عليه السّلام ، عن قول اللّه تعالى :
« وَ رَتِّلِ الْقُرْانَ تَرْتيلًا . »
قال قال أمير المؤمنين ، عليه السّلام : تبيّنه تبيانا ، ( خ ل : تبيينا ) و لا تهذّه هذّ الشّعر [ و لا تنثره ] نثر الرّمل ، و لكن أفزعوا قلوبكم القاسية ، و لا يكن همّ أحدكم آخر السّورة . « 1 » .
« گويد پرسيدم از حضرت صادق ، سلام اللّه عليه ، از قول خداى تعالى كه مىفرمايد : رتل القرآن ترتيلا مقصود چيست ؟ فرمود : حضرت امير المؤمنين ، عليه السلام ، فرمود : « يعنى ، اظهار كن آن را اظهار نمودن كاملى ، و سرعت مكن در آن چنانچه در شعر سرعت مىكنى ، و متفرق مكن اجزاء آن را چون ريگهاى متفرق كه اجزائش با هم ملتئم نشود ، و ليكن طورى قرائت كنيد كه تأثير در قلوب كند و دلهاى سخت شما را به فزع آورد ، و همّ شما آخر سوره نباشد . » يعنى مقصود شما آن نباشد كه قرآن را در چند روز ختم كنيد ، و يا اين سوره را به زودى ختم نموده و به
هامش
( 1 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 614 ، « كتاب فضل القرآن » ، « باب ترتيل القرآن بالصوت الحسن » ، حديث 1 .