الحديث الخامس و العشرون
بسندى المتّصل إلى شيخ المحدّثين و أفضلهم ، محمّد بن يعقوب الكلينىّ ، رحمه اللّه تعالى ، عن محمّد بن يحيى ، عن أحمد بن محمّد ، عن ابن محبوب ، عن عبد اللّه بن سنان ، قال ذكرت لأبي عبد اللّه ، عليه السّلام ، رجلا مبتلى بالوضوء و الصّلاة ، و قلت : هو رجل عاقل . فقال أبو عبد اللّه ، عليه السّلام : و أىّ عقل له و هو يطيع الشّيطان ؟ فقلت له : و كيف يطيع الشّيطان ! فقال : سله هذا الّذى يأتيه من أىّ شيء هو ، فإنّه يقول لك : من عمل الشّيطان . « 1 » ترجمه « عبد اللّه بن سنان گويد ياد كردم براى حضرت صادق ، عليه السلام ، مردى را كه مبتلا بود به وسوسهء در وضو و نماز و گفتم : « او مرد عاقلى است . » حضرت صادق ، عليه السلام ، فرمود كه « [ چه ] عقلى براى اوست و حال آنكه پيروى شيطان مىكند ؟ » گفتم به آن حضرت : « چگونه پيروى شيطان مىكند ! » فرمود : « از او سؤال كن اينكه مىآيد او را چه چيز است آن ، پس همانا مىگويد : از عمل شيطان است . » شرح بدان كه وسوسه و شك و تزلزل و شرك و اشباه آنها از خطرات شيطانيه و القائات ابليسيه است كه در قلوب مردم مىاندازد ، چنانچه طمأنينه و يقين و ثبات و خلوص و امثال اينها از افاضات رحمانيه و القائات ملكيه است .
و تفصيل اين اجمال به طريق اختصار آن است كه قلب انسانى لطيفهاى است كه متوسط است بين نشئهء ملك و ملكوت و عالم دنيا و آخرت . يك وجههء آن به عالم
هامش
( 1 ) اصول كافى ، ج 1 ، ص 12 ، « كتاب العقل و الجهل » ، حديث 10 .