مرحله شود و گليم خود را از آب بيرون كشد و پس از اصلاح خود به اصلاح ديگران پردازد و نگهدارى از ايتام آل رسول نمايد ، چنين شخصى از زمرهء مقربين و سابقين به شمار آيد . چنانچه حضرت صادق ، عليه السلام ، در خصوص چهار نفر حواريّين حضرت باقر ، عليه السلام ، چنين تعبير فرمود . و در وسائل از رجال كشّى سند به أبي عبيدة الحذّاء رساند ، قال : سمعت أبا عبد اللّه ، عليه السّلام ، يقول : زرارة ، و محمّد بن مسلم ، و أبو بصير ، و بريد ، من الّذين قال اللّه تعالى :
« وَ السّابِقُونَ السّابِقُونَ . أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ . »
[ 1 ] و احاديث در اين مقوله بسيار است و فضيلت اهل علم بيش از آن است كه در حوصلهء بيان آيد . و كفايت مىكند دربارهء آنها حديث منقول از رسول اكرم ، صلّى اللّه عليه و آله : من جاءه الموت و هو يطلب العلم ليحيى به الإسلام ، كان بينه و بين الأنبياء درجة واحدة في الجنّة . « 1 » « كسى كه بيايد او را مرگ در صورتى كه طلب كند علم براى زنده كردن اسلام ، در بهشت مقام او با مقام پيغمبران يك درجه بيش فاصله ندارد . » و پس از اين ، ان شاء اللّه ، ذكرى از فضيلت آنان پيش مىآيد . و اگر خداى نخواسته از طريق خلوص بر كنار شد و راه باطل پيش گرفت از علماء سوء ، كه بدترين خلق اللّه هستند و دربارهء آنها احاديث سخت و تعبيرات غريب وارد شده است ، به شمار آيد . و بايد اهل علم و طلاب اين راه پر خطر اوّل چيزى را كه در نظر گيرند اين باشد كه اصلاح خود كنند در خلال تحصيل . و آن را حتى الامكان بر جميع امور مقدم شمارند كه از تمام واجبات عقليه و فرائض شرعيه واجبتر و سختتر همين امر است .
هان اى طالبان علوم و كمالات و معارف ، از خواب برخيزيد و بدانيد كه حجت خداوند بر شما تمامتر است و خداى تعالى از شما بيشتر باز خواست فرمايد ، و ميزان اعمال و علوم شما با ميزان ساير بندگان خيلى فرق دارد ، و صراط شما باريكتر و دقيقتر است ، و مناقشه در حساب شما بيشتر شود . واى به حال طالب علمى كه علوم در قلب او كدورت و ظلمت آورد ، چنانچه ما در خود مىبينيم كه اگر چند مفهومى ناقص و پارهاى اصطلاحات بيحاصل تحصيل نموديم ، از طريق حق بازمانديم و شيطان و نفس بر ما مسلط شدند و ما را از طريق انسانيت و هدايت منصرف كردند ، و حجاب بزرگ ما همين مفاهيم بىسر و پا شد ، و چاره [ اى ] نيست
هامش
[ 1 ] « گفت از حضرت أبو عبد اللّه ( ع ) شنيدم مىفرمود : زراره و محمد بن مسلم و أبو بصير و بريد از آنان هستند كه خداوند تعالى دربارهء ايشان فرموده است : « پيشى گيرندگان پيش گيرنده ، آناناند مقرّبان درگاه الهى . » وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 105 ، « كتاب القضاء » باب 22 از « ابواب صفات قاضى » ، حديث 22 .
( 1 ) سنن دارمى ، ج 1 ، ص 100 با اندكى اختلاف .