گاه شود كه به واسطهء بعضى امور هائله ، مثلا ، از براى نفس انصرافى از طبيعت حاصل شود و نمونهاى از عالم غيب ادراك كند ، چنانچه شيخ الرّئيس قضيّهء آن شخص سادهلوح را كه در حجّ بيت اللّه برات آزادى از آتش جهنّم گرفته بود ، نقل كند . و شيخ عارف ، محيى الدّين ، نيز نظير اين قضيّه را نقل نمايد . « 590 » و اينها نيز از انصراف نفوس است از ملك ، و توجّه ملكوتى است .
و گاه شود كه نفوس اولياء كمّل پس از انسلاخ از عوالم و مشاهدهء روح اعظم يا ساير ملائكة اللّه به واسطهء قوّت نفس ، به خود آيند و حفظ حضرات غيب و شهادت كنند ، و در اين صورت ، در تمام نشئات در آن واحد حقايق جبروتيّين را مشاهده كنند . و گاه شود كه به قدرت خود ولىّ كامل تنزّل ملائكه حاصل شود . و اللّه العالم .
امر سوم
بدان كه « ليلة القدر » چون ليلهء مكاشفهء رسول خدا و ائمّهء هدى است ، از اين جهت ، كشف جميع امور ملكيّه از غيب ملكوت براى آنها مىشود ، و ملائكهء موكّله بر هر امرى از امور براى آن حضرات در نشئهء غيب و عالم قلب ظاهر شود ، و جميع امورى كه در مدّت سال براى خلايق تقدير شده و در الواح عاليه و سافله مكتوب گرديده ، به طور كتب ملكوتى و استجنان وجودى ، بر آنها مكشوف و معلوم گردد . و اين مكاشفه مكاشفهء ملكوتيّه است كه محيط بر جميع ذرّات عالم طبيعت است ، و هيچ امرى بر ولىّ امر از امور رعيت مخفى نخواهد بود . و منافات ندارد كه براى آنها در يك شب امر يك سال و در يك حال نيز جميع امور دهر و در يك لحظه جميع مقدّرات ملكيّه و ملكوتيّه ، و به تدريج در ايّام سنه نيز جميع امور يوميّه ، منكشف شود به طريق اجمال و تفصيل . مثلا ، چنانچه در كيفيّت نزول قرآن در حديث است كه جملة واحده در « بيت المعمور » ، و در ظرف بيست و سه سال بر رسول خدا
هامش
( 590 ) - مأخذ يافت نشد .