شرح حديث :
گناه و اطاعت دو دسته آثار دارد :
1 - تكوينى
2 - تشريعى
به عنوان مثال رباخوارى يك اثر تشريعى دارد كه همان مجازات قيامت و فشار قبر است و يك اثر تكوينى ، كه ربا خوار منفور جامعه است .
آثار تكوينى خود به دو گونه است ؛
الف ) رابطهء منطقى آن را با دليل عقل مىفهميم ، به عنوان مثال قرآن مىفرمايد :
« وَ لَاتَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ ؛ و نزاع ( و كشمكش ) نكنيد كه سست شويد وقدرت ( شوكت ) شما از ميان برود » « 1 » ، كه اين اثر تكوينى اختلاف است و رابطهء منطقى آن هم معلوم است ، چون وقتى اختلاف شود نيروها هدر مىرود و به جاى برخورد با دشمن با خود درگير مىشوند .
و يا قرآن مىفرمايد :
« إِدْفَعْ بِالَّتِى هِىَ أحْسَنُ فَإِذَا الَّذِى بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأنَّهُ وَلِىٌّ حَمِيمٌ ؛ بدى را با نيكى دفع كن نا گاه ( خواهى ديد ) همان كسى كه ميان تو و او دشمنى است گويى دوستى گرم و صميمى است » « 2 » ، در جواب بدىها
هامش
( 1 ) سورهء أنفال ، آيهء 46 .
( 2 ) سورهء فصّلت ، آيهء 34 .