نيكى كن ، اين نيكى سبب مىشود دشمنان سرسخت تبديل به دوست مهربان شوند ؛ ائمّه عليهم السلام و پيامبر صلى الله عليه و آله چنين بودند و دشمن را با محبّت خود شرمنده مىكردند .
ب ) رابطهء منطقى آن روشن نيست و ما آن را نمىفهميم ، به عنوان مثال در روايت داريم كه :
« صِلَةُ الرَّحِمِ تَعْمُرُ الدِّيَارَ وَ تَزِيدُ فِى الأعْمَارِ
؛ صلهء رحم موجب آبادانى شهرها و طول عمر مىشود » « 1 » ، كه اثر تكوينى است ، ولى معلوم نيست چگونه عمر را زياد مىكند .
و يا قرآن مىفرمايد :
« وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً * وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَايَحْتَسِبُ ؛ و هر كس تقواى الهى پيشه كند ، خداوند راه نجاتى براى او فراهم مىكند * و او را از جايى كه گمان ندارد روزى مىدهد » « 2 » ، چه رابطهاى بين تقواى الهى و روزى فراوان از جايى كه گمان ندارد ، موجود است كه ما نمىتوانيم آن را درك كنيم ؟
مسألهء مهمّ اين است كه تمام عبادات و معاصى داراى اينگونه آثار هستند ؛ بنابراين ممكن است بعد از گناه توبه كند و خدا هم ببخشد ولى آثار تكوينى آن باقى است ، پس با توبه اثر تشريعى كنار مىرود ، ولى اثر تكوينى آن تا مدّتى باقى است ، مثل سمومى كه در بدن وارد مىشود
هامش
( 1 ) بحارالأنوار ، ج 47 ، ص 163 .
( 2 ) سورهء طلاق ، آيات 2 و 3 .