1 . عامل تحقير انسان :
« أزرى » يعنى عيب نهادن ، تحقير كردن و پست شمردن . كسى كه در باطنش طمع داشته باشد خودش را تحقير كرده ، طمع حقارت مىآورد ، شخصى كه طمع دارد در مقابل ثروتمندان و اغنيا خضوع مىكند و خودش را كوچك مىكند و در انظار مردم تحقير مىشود . در نتيجه جامعه هم بر اساس قيمتگذارى خود او برايش ارزش قائل مىشود .
روايات در باب طمع فراوان است : ابوحمزه ثمالى از امام باقر عليه السلام نقل مىكند كه مىفرمايند : مردى نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله آمد و گفت :
« عَلِّمنى يا رَسُولَ اللَّه شَيْئاً ، فَقالَ صلى الله عليه و آله : عَلَيْكَ بِالْيَأْسِ مِمَّا فى أَيْدِى النّاسِ فَإنَّهُ الْغَنِىَ الْحاضِرُ ، قالَ : زِدْنى يا رَسُولَ اللَّهِ قالَ : إيَّاكَ وَالطَّمَعَ فَإنَّهُ الْفَقرُ الْحاضِرُ
؛ عرض كرد : اى پيامبر خدا چيزى به من تعليم كن . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : از آنچه در دست مردم است نااميد باش كه بىنيازى آماده همين است . گفت : اى پيامبر خدا بيشتر برايم بگو : فرمود : از طمع پرهيز كن كه نيازمندى آماده همين است » . « 1 »
همچنين امام على عليه السلام فرمودهاند :
« ثَمَرَةُ الطَّمَعِ الشِّقاءُ
؛ نتيجهء طمع بدبختى است » . « 2 »
امام هادى عليه السلام در حديثى مىفرمايند :
« الطَّمَعُ سَجِيَّةٌ سَيِّئَةٌ
؛ طمع ، خصلتى زشت است » . « 3 »
امام كاظم عليه السلام به هشام فرمود : « از طمع بپرهيز و به آنچه مردم دارند ، چشمداشتى نداشته باش ، چشمداشت به مخلوق را در خود بميران زيرا طمع ، كليد هر خوارى است و عقل را مىدزدد و انسانيّت را مىدَرَد و آبرو را مىآلايد
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 11 ، ص 322
( 2 ) . غرر الحكم ، ص 359
( 3 ) . الدرّة الباهرة ، ص 42