امام على عليه السلام فرموده است :
« وَصَدَقَةُ السِّرِّ فإنَّهَا تُكَفِّرُ الْخَطيئَةَ
؛ صدقهء نهانى است كه گناه را پاك مىكند » . « 1 »
در حديثى امام صادق عليه السلام فرمودهاند : جلوى چشم مردم صدقه نده ، تا تو را ستايش كنند . زيرا اگر چنين كنى ، هر آينه پاداش خود را گرفتهاى ، بلكه اگر با دست راستت صدقه دادى دست چپت خبردار نشود ؛ زيرا آن كس كه به خاطر او پنهانى صدقه مىدهى ، پاداش تو را آشكارا خواهد داد . « 2 »
همچنين مىفرمايند :
« إنّ صَدَقَةَ الليلِ تُطفِىءُ غَضَبَ الرَّبّ ، وَتَمحُو الذَّنبَ العظيم
؛ صدقه شبانه ، خشم پروردگار را فرو مىنشاند و گناه بزرگ را پاك مىكند » . « 3 »
هفتم : انفاق بايد همراه با اخلاص باشد ؛ « يُنفِقُونَ أَمْوَ الَهُمُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ » ؛ كسانى كه اموال خود را براى خشنودى خداوند انفاق مىكنند » . « 4 »
هشتم : آنچه را كه انفاق مىكند كوچك و كم اهميّت بشمرد ؛ « وَلَا تَمْنُنْ تَسْتَكْثِرُ » ؛ و منّت مگذار و عملت را بزرگ مشمار » . « 5 »
مطلب دوم : امام مىفرمايند : هنگامى كه انسان اجلش فرا مىرسد تمام اعمالش در مقابل چشمش مجسّم مىشود .
در اين زمينه دو بحث را كه مربوط به اين قسمت حديث است به طور مختصر توضيح مىدهيم :
1 . تجسّم اعمال
انسان در واپسين لحظهء عمرش وقتى كه چشم برزخى او باز مىشود آنچه كه
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، خطبهء 110
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 78 ، ص 284
( 3 ) . بحارالانوار ، ج 97 ، ص 125
( 4 ) . سورهء بقره ، آيهء 265
( 5 ) . سورهء مدثر ، آيهء 6