دربارهء حضرت ابراهيم عليه السلام در آيات 51 تا 58 سورهء انبيا و دربارهء موسى بن عمران در آيهء 10 سورهء نمل و دربارهء قوم طالوت در آيات 249 و 250 سورهء بقره و دربارهء ياران پيامبر صلى الله عليه و آله در آيات 173 و 175 سورهء آل عمران سخن گفته است . شجاعت ابراهيم عليه السلام در برابر بتپرستان لجوج و متعصّب ، شجاعت موسى بن عمران عليه السلام در برابر فرعون و فرعونيان و شجاعت قوم طالوت در برابر جالوت و شجاعت ياران پيامبر صلى الله عليه و آله در جنگهاى مختلف صدر اسلام در اين آيات بيان شده است .
روايات در مذمّت ترس و بزدلى فراوان است .
امام على عليه السلام فرمودهاند :
« الْجُبْنُ مَنْقَصَةٌ
؛ بزدلى كاستى است » . « 1 »
امام باقر عليه السلام فرمودند :
« لا يَكُونُ المؤمنُ جَباناً
؛ انسان با ايمان ترسو نيست » . « 2 »
و نيز امام على عليه السلام مىفرمايند :
« لَا تُشْرِكَنَّ في رَأْيِكَ جَبَاناً يُضْعِفُكَ عَنِ الأمْرِ وَيُعَظِّمُ عَلَيْكَ مَا لَيْسَ بِعَظِيمٍ ؛
هرگز با انسان ترسو مشورت نكن چرا كه تو را از كارهاى مهم باز مىدارد ، و موضوعات كوچك را در نظر تو بزرگ جلوه مىدهد » . « 3 »
اين نكته را بايد توجّه داشت كه ترس دو قسم است يكى معقول و يكى نامعقول . ترس از چيزهايى كه واقعاً خطرناك است از پديدههاى طبيعى و روحى انسان است چون اگر از چيزهاى خطرناك نترسد و در مقابل هر چيز بىپروا باشد ، زندگى خود را از دست خواهد داد . ترس مذموم آن است كه انسان از عوامل بترسد كه در خور ترسيدن نيست و از دست زدن به هر كارى واهمه داشته باشد كه اين نوع ترس مايهء عقبماندگى او خواهد شد و انسان را از كارهاى
هامش
( 1 ) . نهجالبلاغه ، حكمت 3
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 72 ، ص 301
( 3 ) . غرر الحكم ، ح 10349