3 . معاشرت با دوستان خوب كه او را نصيحت كنند و عيبهايش را به او تذكّر دهند چرا كه امام صادق عليه السلام فرمودهاند :
« أحَبُّ إخوانى إلَىَّ مَن أهْدى إلَىَّ عيبهاى
؛ محبوبترين برادرانم نزد من ، كسى است كه عيبهايم را به من هديه كند » . « 1 »
امام هفتم عليه السلام وقتى اوقات شبانهروز را به چهار قسمت تقسيم مىكند يك ساعتش را معاشرت با برادران قرار مىدهد و مىفرمايد :
« وَساعَةٌ لِمُعاشِرَةِ الإخوانِ وَالثِّقاتِ الَّذينَ يُعَرِّفُونكُم عيبهاكُم وَيُخْلِصون ، لَكُمْ فِى الْباطِنِ
؛ ساعتى براى رفت و آمد و معاشرت با برادران مورد اعتمادى كه شما را به عيبهايتان آگاه مىسازند و قلباً نسبت به شما خلوص و صفا دارند ، اختصاص دهيد » . « 2 »
روايات ما دوست واقعى را كسى مىدانند كه تو را از كارهاى زشت باز دارد :
« صَديقُكَ مَنْ نَهاكَ
» . « 3 »
امام باقر عليه السلام به شخصى به نام صالح فرمودند : از كسى پيروى كن كه تو را بگرياند و خيرخواه تو باشد ، و دنبال مكن كسى را كه تو را بخنداند ولى نسبت به تو صميميت و خيرخواهى ندارد » . « 4 »
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمودهاند :
« المُؤمِنُ مِرآةُ المُؤمِنِ يَرى فيهِ حُسْنَهُ وَقُبْحَهُ
؛ مؤمن آيينهء مؤمن است كه خوبىها و بدىهاى خود را در او مىبيند » . « 5 »
مؤمنان آيينهء همديگرند * اين خبر مى از پيمبر آورند « 6 »
مؤمن نبايد عيبهاى مؤمن ديگرى را فاش كند و آبرويش را بريزد ، رسول
هامش
( 1 ) . تحف العقول ، حكمت 89
( 2 ) . تحف العقول ، حكمت 18
( 3 ) . غرر الحكم ، ح 5857
( 4 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 638
( 5 ) . نقطههاى آغاز در اخلاق عملى ، ص 227 به نقل از المجازات النبويه ، ص 66
( 6 ) . مثنوى معنوى ، دفتر اوّل ، ص 69