ذىصلاح گزارش نمايند .
امام باقر عليه السلام دربارهء امر به معروف و نهى از منكر و آثار و فوايد آن مىفرمايد : «
بها . . . تَحِلُّ المكاسب و تُرَدُّ المظالم وتعمر الأرض ، ويُنصف من الأعداء
؛ با امر به معروف و نهى از منكر ، كسبها حلال و از ستمها پيشگيرى مىشود ، زمين آباد و از دشمنان دادخواهى مىگردد » . « 1 »
بنابراين ، با امر به معروف و نهى از منكر كه بخشى از نظارت همگانى است ، مىتوان جلوى ستم و اجحاف را در حوزههاى گوناگون از جمله بازار گرفت و به رونق و آبادانى جامعه و بسط عدالت اجتماعى كمك كرد .
گفتار سوم : نظارت وسائل ارتباط جمعى
در عصر ما كه عصر ارتباطات و رسانهها نام دارد و راديو و تلويزيون و پس از آن سايتها و روزنامهها به طور گسترده و آسان در دسترس مردم قرار دارند ، اين تشكيلات عظيم مىتواند با كاركرد صحيح ، در نظارت بر سيستم اقتصادى نيز تأثيرگذار باشد .
نقش رسانهها در اعمال نظارت و يا ابزار تبليغاتى بودن انكارناپذير است ؛ بدين معنا كه اگر رسانههاى گروهى بخواهند در روش زندگى و ترويج فرهنگ مصرفى جامعهاى بكوشند ، بىترديد ديرى نمىپايد كه فرهنگى را جايگزين فرهنگ ديگر مىكنند و حتّى با هماهنگى شركتهاى تجارى و كمپانىهاى اقتصادى ، عادات غذايى و نوع سليقههاى افراد را نيز تغيير داده و با صنايع مورد نظر آنها هماهنگ مىسازند .
با آگاهى از اين تأثيرگذارى ، اگر وسائل ارتباط جمعى در مسير صحيح و هماهنگ با نظام اقتصادى اسلام قرار گيرند و گرفتار وسوسهء بهاى هنگفت تبليغات زيانبار اقتصادى شركتها و مؤسسات مختلف كه جز به منافع خويش نمىانديشند ، نشوند مىتوانند نقش مؤثر نظارتى خويش را در جهت سياستها ، راهبردها و اهداف مورد نظر اسلام ايفا نمايند .
نظارت صحيح وسائل ارتباط جمعى مىتواند به چند صورت انجام شود :
1 . نقد برنامههاى اقتصادى
وسائل ارتباط جمعى با توجه به قدرت ، نفوذ و فراگيرى مخاطبانش مىتوانند با دعوت از كارشناسان ، تدوين مقالات و ارائهء طرحهاى اقتصادى به سيستم اقتصادى اعم از دولتى و خصوصى مدد رسانند .
تشكيل ميزگردهاى اقتصادى براى نقد و بررسى وضعيت موجود و تبيين نقطهء مطلوب ، مىتواند رهآورد مثبت رسانهها باشد .
در واقع نظارت در اين عرصه به معناى نگاه كارشناسانه به سيستم اقتصادى كشور و به چالش
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 5 ، ص 56 ، ح 1 .