منابع تشريع در اديان ديگر
ب ) منابع شريعت يهود
اشاره : همانگونه كه گذشت اهميّت فقه اسلامى و آموزههاى قرآن و سنّت نبوى و مكتب اهل بيت عليهم السلام و گستردگى آنها هنگامى روشن مىشود كه با شرايع موجود مقايسه گردد . اين مقايسه بسيار آموزنده و براى مسلمين جهان مايهء افتخار است .
گفتار اوّل : ادوار شريعت يهود
اگر آغاز شريعت يهود را از زمان خروج بنى اسرائيل از مصر و نزول ده فرمان ( حدود 1280 ق م ) بدانيم ، شريعت يهودى نزديك به 33 سده قدمت دارد . در اين دوران طولانى ، تحوّلات و تطوّرات بسيارى در اين نظام راه يافته است . با اين همه ، تاريخ شريعت يهود را مىتوان به دو دورهء اصلى تقسيم كرد : دوران « شريعت مكتوب » ، و دوران « شريعت شفاهى » . شريعت يهودى با تورات آغاز شد و آنگاه رفته رفته مباحث شريعت شفاهى شكل گرفت تا آنكه نهايتاً در شكل « ميشنا » و « تلمود » تدوين شد ( كه توضيح اين دو خواهد آمد ) .
شكلگيرى شريعت شفاهى تأثيرات بسيارى بر شريعت و حيات يهودى بر جاى گذاشت .
دورههاى شريعت يهودى كه در ذيل به طور مختصر مورد اشاره قرار مىگيرد از ده دوره تشكيل مىشود كه سه دورهء اوّل آن دورههاى « شريعت مكتوب » است و هفت دورهء ديگر آن كه از دورهء تنّائيم - يعنى دورهاى كه در آن ، شريعت شفاهى رسماً تدوين مىشود - آغاز مىگردد دورههاى « شريعت شفاهى » مىباشد .
الف ) دورهء كتاب مقدّس
دورهء كتاب مقدّس يا تورات از زمان وحى تورات به موسى در سينا ( حدود 1280 ق م ) آغاز مىگردد و تا زمان عزرا و نحميا ( از رهبران بنى اسرائيل ) ( حدوداً ميانهء سدهء پنجم ق م ) ادامه مىيابد . قوم اسرائيل پس از خروج از مصر در طى نبردهاى طولانى مدّت به رهبرى موسى ، يوشع و . . .
سرزمين فلسطين ( ارض مقدّس ) را به تصرف در آوردند و حكومت تشكيل دادند . اين حكومت رفته