الْقِيامَةِ وَ ذَلِكَ أَنَّ أَكْثَرَ مَا يطْلُبُ ابْنُ آدَمَ مَا لَاحَاجَةَ بِهِ إِلَيهِ ثُمَّ الْحَسَدُ وَ هِى مَعْصِيةُ ابْنِ آدَمَ حَيثُ حَسَدَ أَخَاهُ فَقَتَلَهُ فَتَشَعَّبَ مِنْ ذَلِكَ حُبُّ النِّسَاءِ وَ حُبُّ الدُّنْيا وَ حُبُّ الرِّئَاسَةِ وَ حُبُّ الرَّاحَةِ وَ حُبُّ الْكَلَامِ وَ حُبُّ الْعُلُوِّ وَ الثَّرْوَةِ فَصِرْنَ سَبْعَ خِصَالٍ فَاجْتَمَعْنَ كُلُّهُنَّ فِى حُبِّ الدُّنْيا فَقَالَ الْأَنْبِياءُ وَ الْعُلَمَاءُ بَعْدَ مَعْرِفَةِ ذَلِكَ حُبُّ الدُّنْيا رَأْسُ كُلِّ خَطِيئَةٍ
؛ نخستين چيزى كه با آن معصيت خدا شد تكبر بود و آن معصيت ابليس بود هنگامى كه از اطاعت فرمان خدا سر باز زد و تكبر كرد و از كافران شد ( سپس ) حرص بود و آن ( سرچشمهء ) معصيت آدم و حوا شد .
هنگامى كه خداوند عزّوجلّ به آنها فرمود : از ميوههاى بهشتى هرگونه مىخواهيد بخوريد ولى نزديك اين درخت ( ممنوع ) نشويد كه از ظالمان خواهيد شد . ولى آنها چيزى را كه نياز به آن نداشتند برگرفتند و اين مشكلى براى ذريهء آنها تا روز قيامت ايجاد كرد و ازاينرو بيشترين چيزى كه فرزندان آدم بهدنبال آن هستند چيزى است كه به آن نيازى ندارند . سپس حسد بود كه ( سرچشمهء ) معصيت فرزند آدم ( قابيل ) شد در آنجا كه به برادرش حسد ورزيد و او را به قتل رساند . و از اين صفات رذيلهء سهگانه ، عشق به زنان و عشق به دنيا و عشق به رياست و راحتطلبى و عشق به سخنگفتن و برترىجويى و ثروت ، سرچشمه گرفت و هفت خصلت شد كه تمام آنها در حب دنيا جمع شد .
ازاينرو پيغمبران و دانشمندان بعد از آگاهى از اين موضوع گفتند : حب دنيا سرچشمهء تمام گناهان است » . « 1 »
جملهء «
وَ الشَّرُّ جَامِعُ مَسَاوِى الْعُيوبِ
» اشاره به اين نكته است كه اين عيوب سهگانه ( حرص و كبر و حسد ) و عيوب ديگر ، همه تحت عنوان « شر » قرار مىگيرند كه نقطهء مقابل خير است و تمام آفات و آسيبها از آن سرچشمه مىگيرد .
* * *
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 2 ، ص 130 ، ح 11 .