شرح و تفسير هر دو گروه هلاك مىشوند
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به دو گروه از منحرفان اشاره كرده و همهء آنها را اهل هلاكت مىشمرد مىفرمايد : « دو كس در مورد من هلاك خواهند شد :
دوستى كه در حق من افراط و غلو مىكند و دشمنى كه بهتان مىزند و افترا مىبندد » ؛ (
يَهْلِكُ فِيَّ رَجُلَانِ : مُحِبٌّ مُفْرِطٌ ، وَ بَاهِتٌ مُفْتَرٍ
) . و همانگونه كه سيد رضى گفته ، شبيه اين سخن در حكمت 117 گذشت .
هنگامى كه به تاريخ زندگى پرفرازونشيب اين امام بزرگوار مراجعه مىكنيم مىبينيم كه دربارهء كمتر كسى اين گونه افراط و تفريط شده است .
گروهى آن حضرت را خدا دانستهاند كه به غُلات معروف شدهاند .
شيخ مفيد ( متوفاى 413 ) در كتاب تصحيح الاعتقاد مىگويد : غلات كه از متظاهرين به اسلام بودهاند كسانى بودهاند كه اميرمؤمنان على عليه السلام و ائمهء هدى عليهم السلام از فرزندان آن حضرت را به خدايى يا نبوت نسبت مىدادند و در بيان فضايل آنها از حد گذشته و طريق افراط را پيمودهاند . اين گروه در شمار گمراهان و كافراناند حتى اميرمؤمنان على عليه السلام فرمان كشتن و سوزاندن آنان را صادر كرد و ائمهء طاهرين عليهم السلام نيز در حق آنها به كفر و خروج از اسلام حكم كردهاند . « 1 »
هامش
( 1 ) . تصحيح الاعتقاد ، ص 131 .