و سبب مىشود كه آن شخص را به هر وسيلهاى كه ممكن است ضعيف و ناتوان سازند و از اعتبار و حيثيتش بكاهند .
به همين دليل بايد در هرچيز ازجمله مدح و ثناى ديگران اعتدال را رعايت كرد و افراد كمظرفيت و پرظرفيت را به تناسب حالشان مورد مدح و تشويق قرار داد .
واژهء « مفتون » از مادهء « فَتْن » ( بر وزن متن ) به گفتهء بسيارى از ارباب لغت در اصل به معناى قراردادن طلا در كوره است تا خالص و ناخالص شناخته شود سپس اين واژه به معناى آزمايش و امتحان بهطور عام به كار رفته است . ولى در قرآن مجيد در معانى متعددى استفاده شده است : آزمايش ( عنكبوت ، آيهء 2 ) ، فريب دادن ( اعراف ، آيهء 27 ) ، بلا و عذاب ( انفال ، آيهء 25 ) ، شرك و بتپرستى و مانع ايمانآوردن افراد شدن ( انفال ، آيهء 39 ) ، اضلال و گمراه ساختن ( مائده ، آيهء 41 ) و شكنجهكردن ( ذاريات ، آيهء 13 ) .
ولى ظاهراً تمام اين معانى به همان ريشهاى باز مىگردد كه به آن اشاره شد .
واژهء « فتنه » نيز در معانى مذكور بهكار رفته و اما در مورد كلام امام عليه السلام منظور از « مفتون » شخص فريبخورده است يعنى بسيارند كسانى كه فريب تعريف و تمجيدها را مىخورند و از راه راست منحرف مىشوند .
در اينجا به دو نكته بايد توجه كرد :
نخست اينكه همانگونه كه در شرح سند اين گفتار حكيمانه اشاره شد مرحوم سيد رضى آن را در سه مورد از كلمات قصار آورده است : يكى در اينجا و دو مورد ديگر در حكمتهاى 116 و 260 . ممكن است اين تكرار بهدليل مشغلههاى زياد آن بزرگوار و طول زمان تأليف اين كتاب نورانى بوده كه گاه فراموش مىكرده جملهاى را قبلًا آورده است ، و باز تكرار مىنموده و ممكن است بهسبب اهميتى كه به اين سخن داده تكرار آن را مناسب دانسته است .
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 625
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٢٥