برجستهء انسانى و غنا ازنظر كارهاى خير و خدمات بشرى كه آثار همهء اينها در قيامت آشكار مىگردد .
امام عليه السلام در واقع اشاره به همين نكته مىكند كه بههنگام حضور همگان در عرصهء محشر و در پيشگاه عدل خداوند ، آنجا معلوم مىشود چه كسى غنى است و چه كسى فقير . آنها كه ميزان اعمالشان سنگين و نامهء اعمالشان پر از حسنات و خالى از سيئات است اغنياى حقيقى هستند . اما آنها كه كفهء ترازوى حسناتشان سبك و نامهء اعمالشان سياه است فقراى واقعى مىباشند .
چنين اغنيايى به بهشت برين هدايت مىشوند كه در آنجا هركدام مالك عرصههايى هستند كه گاه از تمام اين دنيا وسيعتر و گستردهتر است با آن همه نعمتهاى بىنظير . آيا اين غنا نيست ؟
اما تهىدستان معنوى بهقدرى فقيرند كه گاه دست بهسوى بهشتيان درازكرده و مىگويند : آيا امكان دارد شربت آبى يا ميوهاى بهشتى از آنچه در اختيار داريد به ما ارزانى داريد كه با جواب منفى روبرو مىشوند : « « وَنَادَى أَصْحَابُ النَّارِ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَنْ أَفِيضُوا عَلَيْنَا مِنَ الْمَاءِ أَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكَافِرِينَ » ؛ و دوزخيان ، بهشتيان را صدا مىزنند كه « ( محبّت كنيد و ) مقدارى آب ، يا از آنچه خدا به شما روزى داده ، به ما ببخشيد ! » آنها ( در پاسخ ) مىگويند :
« خداوند اينها را بر كافران حرام كرده است ! » . « 1 »
يا به هنگامى كه در عرصهء محشرند و به دوزخ نرفتهاند اهل ايمان را صدا مىزنند : نگاهى به ما كنيد ( و گوشهء چشمى به ما بيفكنيد ) : « « يَوْمَ يَقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَالْمُنَافِقَاتُ لِلَّذِينَ آمَنُوا انْظُرُونَا نَقْتَبِسْ مِنْ نُّورِكُمْ قِيلَ ارْجِعُوا وَرَاءَكُمْ فَالْتَمِسُوا نُوراً » ؛ روزى كه مردان و زنان منافق به مؤمنان مىگويند : « نظرى به ما بيفكنيد تا از نور شما پرتوى برگيريم ! » به آنها گفته مىشود : « به پشت سر خود بازگرديد
هامش
( 1 ) . اعراف ، آيهء 50 .