شاعر پارسىزبان نيز مىگويد :
رهرو آن نيست گهى تند و گهى خسته رود * رهرو آن است كه آهسته و پيوسته رود
مرحوم سيد رضى در كتاب المجازات النبوية حديثى در اين زمينه از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل مىكند : «
إِنَّ هَذَا الدِّينَ مَتِينٌ فَأَوْغِلْ فِيهِ بِرِفْقٍ وَ لَاتُبَغِّضْ إِلَى نَفْسِكَ عِبَادَةَ اللَّهِ فَإِنَّ الْمُنْبَتَّ لَاأَرْضاً قَطَعَ وَ لَاظَهْراً أَبْقَى
؛ اين دين متين و استوار است .
با رفق و مدارا در آن رفتار كن و عبادت خداوند را ( براثر افراط و زيادهروى ) منفور و مبغوض خود نساز زيرا كسى كه افراط در سِير مىكند نه به مقصد مىرسد و نه مركب خود را سالم باقى مىگذارد » . « 1 »
در حديث ديگرى كه در كتاب شريف كافى آمده است مىخوانيم كه امام سجاد عليه السلام مىفرمايد : «
إِنِّى لَأُحِبُّ أَنْ أُدَاوِمَ عَلَى الْعَمَلِ وَ إِنْ قَلَّ
؛ من دوست دارم كارهاى نيك را ادامه دهم هر چند كم باشد » . « 2 »
اهميت اين موضوع به اندازهاى است كه مرحوم كلينى در جلد دوم اصول كافى بابى تحت عنوان « استواء العمل و المداوة عليه » آورده و با سند معتبر اين حديث را از امام صادق عليه السلام نقل كرده است : «
إِذَا كَانَ الرَّجُلُ عَلَى عَمَلٍ فَلْيدُمْ عَلَيهِ سَنَةً ثُمَّ يتَحَوَّلُ عَنْهُ إِنْ شَاءَ إِلَى غَيرِهِ وَ ذَلِكَ أَنَّ لَيلَةَ الْقَدْرِ يكُونُ فِيهَا فِى عَامِهِ ذَلِكَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يكُونَ
؛ هنگامى كه كسى كار نيكى انجام مىدهد حداقل يك سال آن را ادامه دهد سپس اگر مايل بود كار نيك ديگرى بهجاى آن انتخاب كند و اين به دليل آن است كه شب قدر در آن يك سال خواهد بود و اين چيزى است كه خداوند مىخواهد انجام شود . ( اشاره به اينكه خداوند مىخواهد اعمال نيك مصادف با شب قدر شود تا ارزش آن بسيار فزونى يابد ) » . « 3 »
هامش
( 1 ) . المجازات النبويه ، ص 244 ؛ بحارالانوار ، ج 68 ، ص 218 ، ح 23 .
( 2 ) . كافى ، ج 2 ، ص 83 ، ح 4 .
( 3 ) . همان ، ص 82 ، ح 1 .