443 وقد جاءه نعي الأشتر رحمه اللَّه : مَالِكٌ وَ مَا مَالِكٌ ! وَ اللَّهِ لَوْ كَانَ جَبَلًا لَكَانَ فِنْداً ، وَ لَوْ كَانَ حَجَراً لَكَانَ صَلْداً ، لَايَرْتَقِيهِ الْحَافِرُ ، وَ لَايُوفِي عَلَيْهِ الطَّائِرُ .
هنگامى كه خبر شهادت مالك اشتر رحمه الله به امام عليه السلام رسيد ،
امام عليه السلام دربارهء او چنين فرمود :
مالك ، اما چه مالكى ! به خدا سوگند اگر كوه بود يكتا بود و اگر سنگ بود سرسخت و محكم بود . هيچ مركبى نمىتوانست از كوهسار وجودش بالا رود و هيچ پرندهاى به قلهء آن راه نمىيافت . « 1 »
هامش
( 1 ) . سند گفتار حكيمانه :
مرحوم خطيب در مصادر منابع بسيار ديگرى غير از نهجالبلاغه براى اين گفتار پرمعنا كه امام عليه السلام دربارهء مالك اشتر فرموده بيان مىكند . ازجمله در كتاب الولاة و القضاة محمّد بن يوسف كندى كه به گفتهء او پنجاه سال قبل از صدور نهجالبلاغه وفات كرده آمده است كه علقمه ابن قيس مىگويد : با جمعيتى از طايفهء نخع بعد از شهادت مالك اشتر خدمت على عليه السلام رسيدم هنگامى كه مرا ديد همين جمله را ( با تفاوتهايى ) بيان فرمود . سپس بعضى از آن را از دانشمند رجالى معروف ، كشّى ( متوفاى نيمهء قرن چهارم ) نقل مىكند و نيز از كتاب غارات ابراهيم بن هلال ثقفى و از مرحوم مفيد در كتابهاى اختصاص و مجالس و همچنين از نهايهء ابن اثير ( يك جملهء آن ) و از ربيع الابرار زمخشرى و غررالحكم آمدى نقل مىكند . ( مصادر نهجالبلاغه ، ج 4 ، ص 305 ) .