شرح و تفسير ميدان آزمون بزرگ
امام عليه السلام در اين كلام كوتاه حكيمانه اشاره به يكى از مهمترين روشهاى آزمودن شخصيتها كرده ، مىفرمايد : « منصبهاى حكومتى ، ميدان آزمون و مسابقهء مردان است » ؛ (
الْوِلَايَاتُ مَضَامِيرُ الرِّجَالِ
) . هم شخصيت و ظرفيت آنها در اينگونه حالات آشكار مىشود و هم استعداد و توان و لياقت آنان .
« مضامير » جمع « مضمار » از مادهء « ضُمور » ( بر وزن ظهور ) به معناى لاغر شدن گرفته شده و مضمار به ميدانى گفته مىشد كه اسبها را بعد از پرورش و تقويت كامل جهت مسابقهء اسب سوارى به آنجا مىآوردند و با تمرينهاى مكرر آنها را لاغر و چابك مىساختند بنابراين مضمار به معناى ميدان تمرين است و گاه به محل مسابقه نيز اطلاق مىشود و در كلام حكيمانهء مورد بحث در همين معنا استعمال شده است .
انسانها را در ميدانهاى مختلفى مىتوان آزمود ؛ گروهى بهوسيلهء مال و ثروت ، گروه ديگرى بهوسيلهء فقر و ناتوانى ، گروهى ديگر بهوسيلهء مصائب و حوادث سخت و دردناك .
ولى در ميان ميدانهاى آزمون و مسابقه بهخصوص براى شخصيتهاى برجسته حساسترين ميدان ، ميدان حكمرانى است . آنجاست كه معلوم مىشود