پيوسته دامنگير من است ؛ «
مِنْ ذُنُوبٍ أَدْبَرَتْ لَذَّاتُهَا فَذَهَبَتْ ، وَ أَقَامَتْ تَبِعَاتُهَا فَلَزِمَتْ
» . شاعر عرب نيز در اين زمينه مىگويد :
ما كان ذاك العَيشُ إلّاسَكْرَةً * رَحَلَت لَذائذُها و حَلّ خُمارُها
آن زندگى ( دنيوى آلوده به گناه ) چيزى جز همچون مستى از شراب نبود كه لذتش پايان گرفت و خمارى آن باقى ماند . « 1 »
در ضمن بايد توجه داشت كه منظور امام عليه السلام لذات معقول و مشروع نيست چراكه در بعضى از روايات تصريح شده كه بخشى از ساعات شبانهروز را براى لذت مشروع و معقول بگذاريد تا به شما براى انجام وظايف اصلى كمك كند ، بلكه منظور ، لذات نامشروع و نامعقول است به قرينهء «
وبَقاء التَّبعات
» يعنى باقى ماندن آثار سوء و عقوبتهاى آنها .
روايتى كه در غرر آمده است نيز اين معنا را تأييد مىكند ؛ فرمود : «
اذكُروا عِندَ المَعاصِى ذَهابَ اللذّاتِ وبَقاءَ التَّبَعاتِ
» . « 2 »
شاهد ديگر باز هم حديثى است كه از امام عليه السلام در غررالحكم نقل شده است ، فرمود : «
إنّ مَن فارَق التّقوى أغرى باللّذّاتِ والشّهَوات ووقَع فى تَيهِ السَّيّئاتِ وَلَزِمَه كبيرُ التَّبَعاتِ
؛ كسى كه از تقوا دورى گزيند تشويق به لذات و شهوات سركش مىشود و در بيابان گناهان سرگردان خواهد شد و آثار شوم بزرگ آن دامانش را خواهد گرفت » . « 3 »
* * *
هامش
( 1 ) . شرح نهجالبلاغهء علامهء شوشترى ، ج 14 ، ص 540 .
( 2 ) . غررالحكم ، ح 3517 .
( 3 ) . همان ، ح 6014 .