شرح و تفسير راه غلبه بر شهوت
اين گفتار حكيمانه زمانى از امام عليه السلام صادر شد كه روايت شده است آن حضرت در ميان اصحابش نشسته بود . زن زيبايى ( كه تمام چهرهاش را نپوشانده بود ) از آنجا عبور كرد و چشم حاضران را به خود جلب نمود . امام عليه السلام فرمود :
« چشمان اين مردان ، طغيانگر است و آنچه نظرشان بر آن افتاد مايهء تحريك و هيجان آنهاست » ؛ (
وَ رُوِى أَنَّهُ عليه السلام كَانَ جَالِساً فِى أَصْحَابِهِ فَمَرَّتْ بِهِمُ امْرَأَةٌ جَمِيلَةٌ فَرَمَقَهَا الْقَوْمُ بِأَبْصَارِهِمْ فَقال عليه السلام : إِنَّ أَبْصَارَ هذِهِ الْفُحُولِ طَوَامِحُ ؛ وَ إِنَّ ذلِكَ سَبَبُ هَبَابِهَا
) . « رَمَقَ » از مادهء « رَمْق » ( بر وزن رنگ ) به معناى نگاه كردن است .
« فحول » جمع « فَحْل » ( بر وزن نخل ) به معناى جنس مذكر قوى است .
« طوامح » جمع « طامح » به معناى طغيانگر است .
« هباب » در بسيارى از نسخهها و در لغت « هِباب » به ( كسر هاء ) آمده و به معناى هيجان است و مجموع اين سخن كه در نهايت فصاحت و بلاغت بيان شده اشاره به اين است كه وقتى نظر مردى ( مخصوصاً مرد جوان ) بىاختيار به زن زيبايى مىافتد هيجان جنسى پيدا مىكند و راه علاجش همان است كه امام عليه السلام در ادامهء اين سخن بيان فرموده است .
در اينجا امام عليه السلام تصريح مىكند كه افتادن چشم اصحاب بر چنين زنى