ولى پارهاى از مشكلات چنين نيست و هيچكس قادر بر دفع آننمىباشد ازجمله اينكه همهء دوستان و خويشاوندان با هم به دنيا نمىآيند و همه با هم از دنيا نمىروند ؛ فقدان عزيزان مطلبى است غير قابل اجتناب .
اين از يكسو ، از سوى ديگر فشار مصيبت گاه بهقدرى سنگين است كه اگر انسان چارهاى براى آن نينديشد او را از پاى درمىآورد . بهترين راه براى كاستن و از بين بردن فشار مصيبت توجه به پاداش صابران و شخصيت آنها در پيشگاه خداوند است و اين زاييدهء ايمان و تقواست .
انسان مؤمن و متقى مىداند هرچه از سوى دوست مىرسد نيكوست و اى بسا در مصائب ، مصالحى باشد كه بسيار مفيد و مؤثر بوده و از اهميت مصيبت ، برتر و بالاتر است و يا جبران گناهى است كه از انسان سر زده و سبب پاكى او مىشود و يا آزمونى است كه اگر از عهدهء آن برآيد مقام مقربان درگاه خدا را پيدا مىكند .
اين تفكر و انديشه است كه فشار مصيبت را مىكاهد و از بين مىبرد .
تعبير به « احرار » در كلام امام عليه السلام نيز ناظر به همين معناست كه آزادگان مىكوشند از طرق مختلف ، آثار سوء حوادث ناگوار را از خود دور سازند و با صبر و شكيبايى به استقبال آيندهء روشنى بروند و تا آنجا كه ممكن است حوادث ناگوار را جبران سازند ولى اغمار ( جاهلان ) يا زبان به ناشكرى مىگشايند و يا با سرگرمىهاى ناسالم خود را مشغول مىكنند .
توجه به آنچه در آيات و روايات دربارهء پاداش صابران آمده نيز تأثير بسزايى در صبر و شكيبايى انسان در برابر حوادث ناگوار دارد .
در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم : «
الصَّبْرُ خَيرُ مَرْكَبٍ مَا رَزَقَ اللَّهُ عَبْداً خَيراً لَهُ وَ لَاأَوْسَعَ مِنَ الصَّبْر
؛ صبر بهترين مركب راهوار است و خداوند به بندهاى از بندگانش چيزى بهتر و گستردهتر از صبر عنايت نكرده است » . « 1 »
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 79 ، ص 139 .