شرح و تفسير مراقب باش با چه كسى سخن مىگويى ؟
امام عليه السلام در اين كلام نورانى به يك نكتهء اخلاقى و عاطفى اشاره كرده ، مىفرمايد : « تندى و تيزى زبانت را بر ضد كسى كه نيكوسخن گفتن را به تو آموخت بهكار مگير و ( نيز ) بلاغت سخنت را بر ضد كسى كه سخنورى به تو آموخت صرف مكن » ؛ (
لَاتَجْعَلَنَّ ذَرَبَ لِسَانِكَ عَلَى مَنْ أَنْطَقَكَ ، وَبَلَاغَةَ قَوْلِكَ عَلَى مَنْ سَدَّدَكَ
) . اشاره به اينكه حقشناسى ايجاب مىكند كه اگر انسان نعمت و موهبتى از كسى بهدست آورده ، بر ضد او بهكار نگيرد زيرا اين نهايت بىانصافى و ناسپاسى است .
اين سخن شامل پدر و مادرها و همهء استادان و معلمها مىشود ؛ انسان نبايد در برابر پدر و مادرى كه يك حرف و دو حرف بر زبانش گذاشتهاند تا شيوهء سخن گفتن را فراگيرد درشتى و خشونت كند . اين كار گذشته از اينكه ازنظر شرعى منفور و زشت است تا آنجا كه قرآن مىفرمايد : « « وَقَضَى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَّهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيماً » ؛ و پروردگارت فرمان داده كه جز او را نپرستيد ! و به پدر و مادر نيكى كنيد ! هرگاه يكى از آن دو ، يا هر دوى آنها ، نزد تو به سن پيرى رسند ، كمترين اهانتى به آنها روا مدار ! و بر آنها فرياد مزن ! و گفتار لطيف