شرح و تفسير زندگى ساده قانعكننده است
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به نكتهاى كه در طرز زندگى انسان بسيار مؤثر است اشاره كرده ، مىفرمايد : « به هر مقدار ( از دنيا ) قناعت كنى همان براى تو كافى است » ؛ (
كُلُّ مُقْتَصَرٍ عَلَيْهِ كَافٍ
) . اشاره به اينكه نياز آدمى با نحوهء تفكر و روحيات او متفاوت مىشود . انسان قانع مىتواند با زندگى سادهاى بسازد در حالى كه افراد غير قانع فكر مىكنند نياز آنها با اينگونه زندگىها تأمين نمىشود و بايد امكانات فراوان در اختيار داشته باشند ؛ منزل وسيع همچون يك قصر ، وسايل منزل گسترده و در حد آن ، خادمان فراوان ، مركبهاى سوارى ، سفرههاى رنگين و امثال آن .
گاهى تصور مىكنند اينها همه نيازهاى اصلى زندگى آنهاست و گاه نام آن را زندگى در حد شأن مىگذارند كه همهء اينها فريب نفس اماره است . اگر روح قناعت بر آنها حاكم باشد مىدانند اينها فوق نياز بلكه اسراف است . همانطور كه در عبارت كفعمى خوانديم كه طبق آن امام عليه السلام مىفرمايد : آنچه ما فوق ميانهروى است اسراف مىباشد ؛ ( كل ما زاد على الاقتصاد اسراف ) . « 1 »
امام عليه السلام در گفتار حكيمانهء ديگرى كه مرحوم علامهء مجلسى آن را در بحارالانوار نقل كرده مىفرمايد : «
مَنْ لَمْ يقْنِعْهُ الْيسِيرُ لَمْ ينْفَعْهُ الْكَثِيرُ
؛ كسى كه
هامش
( 1 ) . محاسبة النفس ، ص 74 .